Για τους γονείς

Συνδέσεις που σας ενδιαφέρουν

Τρόποι καλής συμπεριφοράς

Παιδί και νέοι γονείς

3 προβλήματα στο προαύλιο

Δεν είσαι εκεί για να δεις, όμως, σίγουρα θα μάθεις. Είτε γιατί το μικρό σου θα βγάλει την είδηση πρώτο παράρτημα  (ο .................. μ’ έσπρωξε/έβρισε/έφτυσε) με το που θα γυρίσεις σπίτι, είτε γιατί, αν έχεις πέσει στον τύπο σφίγγα, θα διαβάσεις μόνη σου τα σημάδια (κατεβασμένα μούτρα στην καλύτερη των περιπτώσεων ή μαυρισμένο μάτι στη χειρότερη)!

Όσο για το ρόλο σου, είναι περισσότερο σημαντικός απ’ όσο φαντάζεσαι!

Διάλειμμα στο προαύλιο

Κάποια τρέχουν ασταμάτητα τσιρίζοντας, άλλα παίζουν μπάλα, άλλα ενθουσιάζονται με παιχνίδια που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά κι άλλα την πέφτουν στο σακουλάκι με τα πατατάκια του διπλανού τους… 

Σκηνές παιδικής αθωότητας που μπορεί να φέρουν χαμόγελα νοσταλγίας ή ακόμα και δάκρυα στις πιο ευσυγκίνητες από εμάς.

Κι όμως, μια πιο προσεκτική ματιά δεν θα σου αφήσει καμιά αμφιβολία…

Ο ίδιος χώρος μπορεί να είναι ταυτόχρονα μια μικρή αρένα γεμάτη άγρια λιοντάρια και αποδιοπομπαίους τράγους.

Την ίδια ώρα που οι τάπες κολλάνε από τον ένα στον άλλο σαν τις ψείρες, κάποιοι θα κοροϊδέψουν και κάποιοι θα πληγωθούν, κάποιοι θα επιδείξουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο τη δύναμή τους και κάποιοι θα σκύψουν απογοητευμένοι το κεφάλι… 

Γι’ αυτό μην έχεις αυταπάτες: το προαύλιο δεν είναι απλά ένας χώρος για παιχνίδι.

Είναι μια μικρή κοινωνία.

Κι εκεί τα παιδιά, μακριά από τα όρια της οικογένειας και το αυστηρό πλαίσιο της τάξης, μπορεί να δείξουν το πιο σκληρό πρόσωπό τους.  Όχι γιατί τα παιδιά είναι σκληρά. Αλλά γιατί δεν έχουν αναπτύξει ακόμα τις κοινωνικές δεξιότητες των μεγάλων, γιατί δεν έχουν ακόμα ξεκάθαρη αντίληψη του τι είναι σωστό και τι λάθος ή γιατί, πολύ απλά, θέλουν να δοκιμάσουν τη δύναμή τους.

Και γι’ αυτό η καθοδήγηση από γονείς και εκπαιδευτικούς θεωρείται πολύτιμη.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 1ο: ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΤΗΤΑ

Για μία ακόμα φορά βρίσκεσαι στο σχολείο, επειδή το βλαστάρι σου σήκωσε χέρι ή γιατί γύρισε στο σπίτι με μαυρισμένο μάτι.

Τι πρέπει να ξέρεις:

Από τις πρώτες κιόλας τάξεις του δημοτικού ένα στα πέντε παιδιά περίπου (κυρίως αγόρια) παρουσιάζουν επιθετικότητα, καθώς προσπαθούν να επιβάλλουν τα «θέλω» τους.

Κάθε παιδί λοιπόν μπορεί κάποια στιγμή να εκφράσει, για τον έναν ή τον άλλο λόγο, επιθετικότητα.

Όχι μόνο για λόγους κυριαρχίας αλλά και για λόγους άμυνας. Η ανησυχία, ωστόσο, δεν πρέπει ν’ αφορά μόνο τους γονείς των παιδιών που πέφτουν θύματα βίας ή εκφοβισμού.

Πρέπει ν’ αφορά και τους γονείς των παιδιών που επιδεικνύουν επιθετική συμπεριφορά.

Τι πρέπει να κάνεις:

• Δώσε το καλό παράδειγμα στις σχέσεις σου με τους συγγενείς, το σύντροφό σου, τους φίλους σου, αποφεύγοντας κάθε μορφή βίας, ακόμα και τη λεκτική.
• Μην επιτρέπεις καμία μορφή βίας μέσα στο σπίτι ανάμεσα στα αδερφάκια. Ο κανόνας «δεν απλώνουμε ποτέ χέρια» πρέπει να είναι αυστηρός κι αμετάκλητος (πράγμα που φυσικά πρέπει να ισχύει και για τους γονείς).
• Παρότρυνε τα μέλη της οικογένειας να μάθουν να παίρνουν σειρά, να μοιράζονται τα πράγματά τους, να συμμετέχουν στις δουλειές του σπιτιού, ανεξάρτητα από το φύλο τους.

• Άφησε στο σπίτι κάποιο περιθώριο εξουσίας στο παιδί. Έτσι, θα αισθάνεται μικρότερη ανάγκη ν’ ασκεί εξουσία στ’  άλλα παιδιά.
• Έλεγξε το τηλεοπτικό πρόγραμμα που βλέπουν και τα βιντεοπαιχνίδια που παίζουν τα παιδιά, εξαιρώντας εκείνα με σκηνές βίας.
• Ευαισθητοποίησε το παιδί σου απέναντι σε άτομα που είναι σε θέση αδυναμίας, π.χ. άτομο με αναπηρία ή παιδί που έχει χτυπήσει, παροτρύνοντάς το να βοηθάει όπου μπορεί.
• Όταν το παιδί σου έρχεται αντιμέτωπο με αρνητικά συναισθήματα όπως θυμός, παρότρυνέ το να συζητάει μαζί σου γι’ αυτά, έτσι ώστε να μάθει να τα εκτονώνει χωρίς να καταφεύγει στη βία.
• Αν είσαι μάρτυρας διαπληκτισμού, δώσε συμπαράσταση στο θύμα, ακόμα κι αν δεν είναι το παιδί σου.
• Είναι επίσης σημαντικό το παιδί που πέφτει θύμα βίας ή εκφοβισμού να μιλά γι’ αυτό στους γονείς ή στον εκπαιδευτικό (συνήθως όμως δεν το κάνει). Είναι σημαντικό να καταλάβει ότι πρέπει να εμπιστεύεται αυτά τα πρόσωπα.

Χαρακτηριστικά των παιδιών που μπορεί να υιοθετήσουν επιθετική συμπεριφορά:

-θυμώνουν εύκολα.

-δυσκολεύονται να δεχτούν τη ματαίωση των επιθυμιών τους.

-καταφεύγουν πολύ συχνά σε εκβιασμούς («δεν θα παίξεις μαζί μας, αν δεν...».

-υιοθετούν το ρόλο του αρχηγού στις παρέες ή  φτιάχνουν κλίκες.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 2ο: ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΣ

Η μικρή σου ήρθε σπίτι κλαίγοντας επειδή οι φίλες της δεν την παίζουν πια…

Τι πρέπει να ξέρεις:

Τα παιδιά έχουν την τάση να ενοχλούν, να καταπιέζουν και να απορρίπτουν οποιοδήποτε παιδί αντιλαμβάνονται πως για κάποιο λόγο είναι σε θέση αδυναμίας. Συνήθως, την αρχή κάνει ένα παιδί που έχει τη θέση του αρχηγού στην ομάδα και οι άλλοι το ακολουθούν ή αποδέχονται τη συμπεριφορά του.

Ακόμα και τα κορίτσια, που σπάνια εκφράζουν επιθετικότητα με τη μορφή φυσικής βίας, μπορεί να είναι σκληρά, πληγώνοντας τους άλλους με τα λόγια ή ένα περιφρονητικό βλέμμα ή απλώς γυρνώντας την πλάτη τους.

Να θυμάσαι ότι επειδή το παιδί ίσως δεν σου πει ότι έχει πέσει θύμα αποκλεισμού ή εκφοβισμού, είναι σημαντικό να μπορείς να αναγνωρίσεις τα σημάδια, ιδιαίτερα αν έχεις παρατηρήσει ότι ξαφνικά απομονώνεται και προτιμά να παίζει μόνο του, δείχνει αγχωμένο κι άκεφο κάθε πρωί πριν φύγει για το σχολείο, βρίσκει δικαιολογίες για να μην πάει σχολείο, είναι οξύθυμο ή νευρικό.

Τι πρέπει να κάνεις:

• Ν’ αποφύγεις μια δραστική επέμβαση όπως αλλαγή σχολείου ή απειλητικό τόνο απέναντι στα άλλα παιδιά.
• Να ενημερώσεις τον εκπαιδευτικό και να συζητήσεις μαζί του για το αν πραγματικά υπάρχει πρόβλημα.
• Να το μάθεις πώς να βάζει μόνο του όρια στη συμπεριφορά των άλλων, όταν το ενοχλούν, με φράσεις όπως: «Άσε με ήσυχο» ή «Μην με ενοχλείς».
• Να ενισχύσεις τις φιλίες του με παιδιά από το σχολείο, φέρνοντάς τα πιο συχνά σε επαφή εκτός σχολείου.
• Να βοηθήσεις το παιδί σου να καταλάβει ότι  δεν πειράζει αν δεν κερδίζει την αποδοχή όλων.
• Να το ενθαρρύνεις ν’ αποδεχτεί τις διαφορές ή τις ιδιαιτερότητές του και να καταλάβει ότι η μοναδικότητα του καθενός είναι ένα στοιχείο που του δίνει αξία.
• Να το ενθαρρύνεις να κάνει φίλους από διαφορετικούς κύκλους (οικογενειακοί φίλοι, γείτονες, συγγενικό περιβάλλον, κ.λπ.) κι όχι μόνο από το σχολείο.
• Να φροντίσεις να ξεκινήσει ένα ομαδικό σπορ, έτσι ώστε να νιώσει πώς είναι να είναι ενσωματωμένο σε ομάδα.
• Να το προτρέπεις να συνεχίζει την προσπάθεια σε κάτι που το δυσκολεύει, αντί να τα παρατάει και να εγκαταλείπει.
• Να το μάθεις να στρέφεται σε σένα ή στο δάσκαλό του για να μοιραστεί το πρόβλημά του.
• Ν’ απευθυνθείς στον ειδικό αν και ο εκπαιδευτικός συμφωνεί ότι το παιδί εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στις συναναστροφές του.
• Στην περίπτωση που έχεις παρατηρήσει ότι το παιδί σου έχει την τάση να εξαιρεί παιδιά από την παρέα ή είναι χειριστικό, έχεις υποχρέωση να συζητήσεις μαζί του για την άδικη  συμπεριφορά του. 

Υποψήφια θύματα αποκλεισμού μπορεί να είναι:

-οποιοδήποτε παιδί με κάποια ιδιαιτερότητα, που το διαφοροποιεί έστω και λίγο από τα υπόλοιπα, π.χ. πολύ ψηλό ή πολύ κοντό, παχύ, με γυαλιά, ξενικής καταγωγής, πολύ καλός ή πολύ αδύνατος μαθητής κ.λπ.

-παιδιά ευαίσθητα που αντιδρούν στα πειράγματα πιο έντονα, π.χ. θυμώνουν, κλαίνε, ή απομονώνονται.

-παιδιά με χαμηλή αυτοπεποίθηση, ντροπαλά ή εσωστρεφή.

ΠΡΟΒΛΗΜΑ 3ο: ΜΙΜΗΤΙΣΜΟΣ

Η Άρτεμις τρώει γαριδάκια κάθε μέρα στο σχολείο... Η μισή τάξη έχει Nintendo… Όλοι βλέπουν …   Γιατί όχι και εκείνο;

Τι πρέπει να ξέρεις:

Από τα έξι χρόνια και μετά η ομάδα των συνομήλικων δεν είναι μόνο ομάδα για παιχνίδι, είναι και ομάδα αναφοράς.

Σε αυτή το παιδί προσβλέπει για πρότυπα συμπεριφοράς. Μεταξύ 7-9 ετών οι αξίες, όσον φορά τους φίλους, γίνονται ακόμα πιο σημαντικές.

Τα παιδιά σ’ αυτή τη φάση είναι τόσο ανασφαλή, που νιώθουν ασφάλεια μόνο όταν ντύνονται ή συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο. Αυτό δεν είναι απαραίτητα κακό, αφού μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο αλληλεπίδρασης το παιδί αποκτά γνώσεις και δεξιότητες, μαθαίνει πώς ν’ αντιμετωπίζει καταστάσεις και δοκιμάζει τις δυνάμεις του. Είναι μια υγιής διαδικασία που αφορά την προσπάθεια διαφοροποίησης από τους γονείς.

Παράλληλα όμως είναι σημαντικό να καταλάβει ότι η οικογένεια εξακολουθεί να είναι το βασικό σημείο αναφοράς και ορίων σε ό,τι αφορά βασικούς κανόνες.

Τι πρέπει να κάνεις:

• Φρόντισε να δίνεις εξηγήσεις αντί να λες αυθαίρετα «όχι».
• Να εξηγείς δηλαδή γιατί αρνείσαι κάτι στο παιδί ή γιατί δεν συμφωνείς μ’ αυτό, αποφεύγοντας εκφράσεις όπως «Δεν μ’ ενδιαφέρει τι κάνει ο Γιώργος».
• Μην κάνεις σπουδαία διαμάχη για πράγματα που δεν έχουν μεγάλη σημασία.
•  Δείξε στο παιδί ότι κάποιοι κανόνες μπορεί ν’ αναπροσαρμοστούν, πράγμα που σίγουρα θα εκτιμήσει.
• Μείνε, όμως, από την άλλη αμετάκλητη σε θέματα που θέλεις και πρέπει οπωσδήποτε να μείνουν ως έχει.
• Φρόντισε να δίνεις πάντα το καλό παράδειγμα. Μπορεί να νομίζεις ότι το παιδί σου δεν σε θαυμάζει πια, όμως, εξακολουθείς να είσαι το πιο δυνατό πρότυπο για εκείνο.
• Όσο περισσότερο ποιοτικό χρόνο περνάς με το παιδί, τόσο περισσότερο εκείνο επηρεάζεται από σένα, με αποτέλεσμα να είναι μικρότερη η επιρροή των συνομήλικών του.
• Άφησέ το να επιλέξει τα ρούχα που του αρέσουν, βάζοντας ωστόσο κάποια όρια σε σχέση με την ηλικία και την περίσταση.
• Μην ξεχνάς να τονίζεις την αξία του, όχι μόνο σε σχέση με την εμφάνιση αλλά και με βάση τα στοιχεία του χαρακτήρα του, τις ικανότητες και τα επιτεύγματά του.
• Η συμμετοχή σε εξωσχολικές δραστηριότητες όπως σπορ, μουσική, χορός, εξασφαλίζουν στο παιδί ευκαιρίες για  ανάπτυξη της αυτονομίας, των ταλέντων και της προσωπικότητάς του.
• Γνώρισε τους συμμαθητές του, εξασφαλίζοντας συχνές ευκαιρίες για παιχνίδι στο σπίτι ή έξω από αυτό.
• Μην ξεχνάς ότι όσο καλύτερα γνωρίζεις τους φίλους του, τόσο καλύτερο έλεγχο μπορεί να έχεις στο μέλλον.
• 
  

Πιθανόν να έχουν έντονες τάσεις μιμητισμού παιδιά:

-ανώριμα που είναι πίσω στα στάδια  ανάπτυξης ή αυτονόμησης.

-ανασφαλή που έχουν τάση να αναπτύσσουν σχέσεις εξάρτησης.

-με αίσθημα κατωτερότητας ή μειωμένη αυτοπεποίθηση.

-έχουν μάθει να δίνουν αξία περισσότερο στην εικόνα.

-παιδιά που δεν έχουν σαφή οριοθέτηση από το σπίτι για το τι είναι σωστό και τι λάθος.

-που νιώθουν παραμελημένα ή αντιμετωπίζουν οικογενειακά προβλήματα στο σπίτι.

Με τη συνεργασία του εκπαιδευτικού Λάμπρου Γκρέκα.

Ποια 7 βασικά πράγματα για το διάβασμα πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού με Δυσλεξία και Διάσπαση Προσοχής; Από Newsit Amea στις Ιουνίου 24, 2013 7 Ποια 7 βασικά πράγματα για το διάβασμα πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού με Δυσλεξία και Διάσπαση Προσοχής; “Πολλές φορές διαβάζει στο πάτωμα” “Διαβάζει στο σαλόνι” “Διαβάζει άλλες φορές στην τραπεζαρία και άλλες στο δωμάτιο του” “Δεν θέλει να διαβάζει στο δωμάτιο του και πηγαίνει στην γιαγιά του” “Διαβάζει στο μαγαζί μας” “Αναλόγως ποιος θα τον πάρει. Μπορεί να διαβάσει στην γιαγιά του, στην θεία του ή στο δωμάτιο του” “Ο αδερφός του δεν τον αφήνει να διαβάσει γιατί θέλει να είναι και αυτός μέσα” “Θέλει να διαβάζει στην τηλεόραση αλλιώς δεν κάθεται” “Διαβάζουμε μαζί στην κουζίνα” Κάθε παιδί σχολικής ηλικίας χρειάζεται κάθε μέρα ορισμένη ώρα για να διαβάσει τα μαθήματα της επόμενης ημέρας. Ο στόχος είναι αυτή η ώρα να είναι αποδοτική, παραγωγική και σύντομη. Για τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία αυτός ο στόχος είναι πιο δύσκολος να επιτευχθεί λόγω της φύσης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν, οι οποίεςεπηρεάζουν την δυνατότητα συγκέντρωσης, προσοχής και οργάνωσης. Πρέπει λοιπόν να δημιουργηθεί ένα κατασκευασμένο και ελεγχόμενο περιβάλλον που θα του προσφέρει συνθήκες τέτοιες που μειώνουν την διάσπαση του αλλά και το ωθούν σε μια πιο οργανωμένη δραστηριότητα. Αυτό το περιβάλλον είναι το δωμάτιο του ή όποιος άλλος ήσυχος χώρος μπορεί να αποτελέσει κατάλληλο μέρος για το διάβασμα του. Θα πρέπει να είναι πάντα ο ίδιος (με λιγότερες όσο το δυνατόν εξαιρέσεις) και οργανωμένος με τέτοιο τρόπο που θα προλαβαίνει τις δυσκολίες του παιδιού και θα δίνει «λύσεις»πχ. »Ξέχασα πάλι την ξύστρα μου αλλά γνωρίζω ότι στο πρώτο συρτάρι πάντα έχω μία». Τα πράγματα που πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού που έχει Δυσλεξία και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες για να γίνει η σχολική του μελέτη αποδοτική και λιγότερο χρονοβόρα: 1. Έναν χάρτη της Ελλάδας κρεμασμένο στον τοίχο στο ύψος των ματιών του και με άμεση πρόσβαση (να μην υπάρχουν εμπόδια ενδιάμεσα). 2. Ένα επιτοίχιο, ευκολοδιάβαστο ρολόι που μπορεί το παιδί να το κοιτάει και να το συμβουλεύεται όλες τις στιγμές της ημέρας. Συμβάλλει στο να μάθει να οργανώνει καλύτερα τον χρόνο του και τις ρουτίνες του. 3. Το καθημερινό πρόγραμμα του σχολείου αναρτημένο στον τοίχο του σε ύψος που μπορεί να το διαβάζει εύκολα. 4. Ένα γραφείο χωρίς άλλα αντικείμενα πάνω εκτός από αυτά που χρειάζεται για να διαβάσει τα μαθήματα της ημέρας. 5. Οργανωμένα συρτάρια. Το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία χάνει και ξεχνάει πολλές φορές τα πράγματα του στο σχολείο και θα πρέπει να μειώσουμε την ωρα που θα σπαταλήσει για να βρει αυτο που ψάχνει. Τα 5 βασικά πράγματα που είναι απαραίτητα να βρίσκει εύκολα το παιδί είναι: μολύβι, γόμα, ξύστρα, χάρακας, πρόχειρο τετράδιο. 6. Ένα αντιστρες εργαλείο πχ. ένα μαλακό μπαλάκι, ένα μικρό σακουλάκι με άμμο, ένα χνουδωτό μπαλάκι κα. που μπορεί να έχει στο χέρι του όσο διαβάζει για να ισορροπεί το άγχος της μελέτης και την κινητική του ανησυχία. 7. Ένα φωτιστικό γραφείου το οποίο αν το παιδί γράφει με το αριστερό, τότε το φως πρέπει να έρχεται από τα δεξιά, αν γράφει με το δεξί από τα αριστερά. Αυτο γίνεται για να αποφύγουμε τις σκιές που πέφτουν πάνω στα γράμματα την ώρα που διαβάζει ή γράφει και μειώνουν την ορατότητα του. Άσπα Μητρακάκη Ειδική Παιδαγωγός – Κοινωνική Ανθρωπολόγος ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας Πηγή: newsitamea.gr

                                     ΔΙΑΚΡΙΣΗ Φ - Β

ΑΡΙΘΜΟΙ

Χρησιμοποιείστε τις τελίτσες κι ένα δοχείο με αφρό ή αλεύρι ή άμμο για να σχηματίσετε τον αριθμό.

    

Η πλαστελίνη είναι ένα χρήσιμο υλικό, στο οποίο μπορούμε να σχηματίσουμε τους αριθμούς και την εικονική αναπαράστασή τους.

 

Ένας τρόπος που συνδυάζει τον αριθμό σε εικονική αναπαράσταση, λέξη και νούμερο και τους συνδετήρες.

  

Τα χαρτόνια από το χαρτί τουαλέτας θα σας χρησιμεύσει για τη δημιουργία του παρακάτω πύργου.

  

Μια πολύ ωραία ιδέα για τη διαδοχή των αριθμών! Σε μια ζωγραφιά γράψτε τους αριθμούς από 1-10, κόψτε τη σε 10 ίσα κομμάτια και ζητήστε από το παιδί να τα βάλει στη σειρά.

  

Σε δοχεία γράψτε τους αριθμούς και ζητήστε από το παιδί να τοποθετήσει μανταλάκια.

Το ίδιο μπορείτε να κάνετε με τα αγαπημένα παιχνίδια (π.χ. αυτοκινητάκια) του παιδιού στο σπίτι ή χρησιμοποιώντας lego.

  

Δημιουργείστε τον δικό σας άβακα! Με γλωσσοπίεστρα, καθαριστές πίπας και χάντρες.

  

Ποια 7 βασικά πράγματα για το διάβασμα πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού με Δυσλεξία και Διάσπαση Προσοχής; Από Newsit Amea στις Ιουνίου 24, 2013 7 Ποια 7 βασικά πράγματα για το διάβασμα πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού με Δυσλεξία και Διάσπαση Προσοχής; “Πολλές φορές διαβάζει στο πάτωμα” “Διαβάζει στο σαλόνι” “Διαβάζει άλλες φορές στην τραπεζαρία και άλλες στο δωμάτιο του” “Δεν θέλει να διαβάζει στο δωμάτιο του και πηγαίνει στην γιαγιά του” “Διαβάζει στο μαγαζί μας” “Αναλόγως ποιος θα τον πάρει. Μπορεί να διαβάσει στην γιαγιά του, στην θεία του ή στο δωμάτιο του” “Ο αδερφός του δεν τον αφήνει να διαβάσει γιατί θέλει να είναι και αυτός μέσα” “Θέλει να διαβάζει στην τηλεόραση αλλιώς δεν κάθεται” “Διαβάζουμε μαζί στην κουζίνα” Κάθε παιδί σχολικής ηλικίας χρειάζεται κάθε μέρα ορισμένη ώρα για να διαβάσει τα μαθήματα της επόμενης ημέρας. Ο στόχος είναι αυτή η ώρα να είναι αποδοτική, παραγωγική και σύντομη. Για τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία αυτός ο στόχος είναι πιο δύσκολος να επιτευχθεί λόγω της φύσης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν, οι οποίεςεπηρεάζουν την δυνατότητα συγκέντρωσης, προσοχής και οργάνωσης. Πρέπει λοιπόν να δημιουργηθεί ένα κατασκευασμένο και ελεγχόμενο περιβάλλον που θα του προσφέρει συνθήκες τέτοιες που μειώνουν την διάσπαση του αλλά και το ωθούν σε μια πιο οργανωμένη δραστηριότητα. Αυτό το περιβάλλον είναι το δωμάτιο του ή όποιος άλλος ήσυχος χώρος μπορεί να αποτελέσει κατάλληλο μέρος για το διάβασμα του. Θα πρέπει να είναι πάντα ο ίδιος (με λιγότερες όσο το δυνατόν εξαιρέσεις) και οργανωμένος με τέτοιο τρόπο που θα προλαβαίνει τις δυσκολίες του παιδιού και θα δίνει «λύσεις»πχ. »Ξέχασα πάλι την ξύστρα μου αλλά γνωρίζω ότι στο πρώτο συρτάρι πάντα έχω μία». Τα πράγματα που πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού που έχει Δυσλεξία και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες για να γίνει η σχολική του μελέτη αποδοτική και λιγότερο χρονοβόρα: 1. Έναν χάρτη της Ελλάδας κρεμασμένο στον τοίχο στο ύψος των ματιών του και με άμεση πρόσβαση (να μην υπάρχουν εμπόδια ενδιάμεσα). 2. Ένα επιτοίχιο, ευκολοδιάβαστο ρολόι που μπορεί το παιδί να το κοιτάει και να το συμβουλεύεται όλες τις στιγμές της ημέρας. Συμβάλλει στο να μάθει να οργανώνει καλύτερα τον χρόνο του και τις ρουτίνες του. 3. Το καθημερινό πρόγραμμα του σχολείου αναρτημένο στον τοίχο του σε ύψος που μπορεί να το διαβάζει εύκολα. 4. Ένα γραφείο χωρίς άλλα αντικείμενα πάνω εκτός από αυτά που χρειάζεται για να διαβάσει τα μαθήματα της ημέρας. 5. Οργανωμένα συρτάρια. Το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία χάνει και ξεχνάει πολλές φορές τα πράγματα του στο σχολείο και θα πρέπει να μειώσουμε την ωρα που θα σπαταλήσει για να βρει αυτο που ψάχνει. Τα 5 βασικά πράγματα που είναι απαραίτητα να βρίσκει εύκολα το παιδί είναι: μολύβι, γόμα, ξύστρα, χάρακας, πρόχειρο τετράδιο. 6. Ένα αντιστρες εργαλείο πχ. ένα μαλακό μπαλάκι, ένα μικρό σακουλάκι με άμμο, ένα χνουδωτό μπαλάκι κα. που μπορεί να έχει στο χέρι του όσο διαβάζει για να ισορροπεί το άγχος της μελέτης και την κινητική του ανησυχία. 7. Ένα φωτιστικό γραφείου το οποίο αν το παιδί γράφει με το αριστερό, τότε το φως πρέπει να έρχεται από τα δεξιά, αν γράφει με το δεξί από τα αριστερά. Αυτο γίνεται για να αποφύγουμε τις σκιές που πέφτουν πάνω στα γράμματα την ώρα που διαβάζει ή γράφει και μειώνουν την ορατότητα του. Άσπα Μητρακάκη Ειδική Παιδαγωγός – Κοινωνική Ανθρωπολόγος ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

Πηγή: newsitamea.gr

 ΔΙΑΚΡΙΣΗ Φ - Β

Έχετε ποτέ παρατηρήσει πως σχετίζονται στενά οι  ήχοι των φ- /f/ και β - /v/;

Ο ήχος φ - /f/ παράγεται  αγγίζοντας τα πάνω δόντια στο κάτω χείλος και φυσώντας χωρίς φωνή φ, φ, φ να σβήσει το κερί ή όπως φυσάει ο αέρας. Ο ήχος β - /v/ γίνεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, μόνο που φυσάτε δυνατά με φωνή β, β, β. Γνωρίζοντας αυτό, μας βοηθά να καταλάβουμε γιατί όταν τα παιδιά έχουν πρόβλημα με τον ήχο φ- /f/ πιθανότατα έχουν πρόβλημα και με τον ήχο β - /ν/. Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί  ότι ο ήχος φ - /f/ συνήθως κατακτάται μεταξύ των ηλικιών 3 και 4 ετών, και ο ήχος β - /ν/ συνήθως κατακτάται στην ηλικία 5 μέχρι τα 6 ετών και 6 μηνών, ηλικία που έχουν αναπτυχθεί τα μπροστινά δόντια.

Πριν ξεκινήσετε τη διδασκαλία κάθε ήχου, είναι σημαντικό να σιγουρευτείτε ότι το παιδί μπορεί να παράγει τον κάθε ήχο μόνο του. Αν το παιδί δε βρίσκεται σε θέση να το κάνει, τότε πρέπει να του διδάξετε εσείς πως παράγεται ο ήχος.

Πώς να διδάξετε μεμονωμένα τον ήχο φ -  /f/

Οι  ήχοι  φ -/f/ και β -/v/  είναι ευχάριστοι ήχοι για να διδαχθούν, επειδή είναι οπτικά ευδιάκριτοι. Προτείνεται να ξεκινήσετε από τον καθρέφτη. Αφού διδάσκεται η παραγωγή του ήχου (με το δάγκωμα του κάτω χείλους  και  εκπνέοντας) παρατηρήστε τα παιδιά αν κάνουν σωστά την παραγωγή του ήχου κοιτάζοντας τον καθρέφτη.

Η μόνη διαφορά ανάμεσα

στους ήχους φ- /f/ και β - /v/ είναι η φωνή.

Πώς να διδάξετε μεμονωμένα τον ήχο β -/v /

 Όπως αναφέρεται παραπάνω η μόνη διαφορά μεταξύ του ήχου φ -/f/ και του ήχου β - /ν/ είναι η φωνή. Έτσι, αν το παιδί με το οποίο εργάζεστε μπορεί να πει τον ήχο φ - /f/, η διδασκαλία του ήχου β - /v/ είναι εύκολη. Απλά τοποθετούν τα πάνω δόντια στο κάτω χείλος και φυσούν δυνατά.  Μπορείτε αν θέλετε να τα προτρέψετε  να αισθανθούν τις δονήσεις στο λαιμό τους ή στο κάτω χείλος κατά τη λήψη του ήχου. Αυτό θα τα βοηθήσει να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ αυτών των ήχων.

Πώς να διδάξετε τους ήχους φ -/f/ και β -/v/ σε συλλαβές

 Μόλις το παιδί μπορεί να παράγει  τους  ήχους φ -/f/ και β -/v/   μόνο του είναι έτοιμο να διδαχθεί συλλαβές με τους παραπάνω ήχους. Σκεφτείτε τις συλλαβές ως ένα μικρό βήμα που βοηθά στο να γίνει η μετάβαση από την παραγωγή μεμονωμένου ήχου σε λέξεις ομαλότερα. Ο τεμαχισμός των λέξεων σε συλλαβές μπορεί επίσης να σας βοηθήσει να προσδιορίσετε σε ποια θέση των λέξεων (αρχική, ενδιάμεση ή τελική) θα πρέπει να αρχίσετε να επικεντρώσετε το ενδιαφέρον σας για την παραγωγή των ήχων φ -/f/ και β -/v/ .

Για την παραγωγή του ήχου σε συλλαβές απλά προσθέστε ένα φωνήεν μετά τον ήχο φ - /f/  σε αρχική θέση. Πριν από την θέση του ήχου φ - /f/ στην τελική θέση, και πριν και μετά τη θέση του  ήχου φ - /f/ στη μεσαία  θέση, σιγουρευτείτε  ότι ο μαθητής γνωρίζει τα φωνήεντα.

Εάν το παιδί τα καταφέρνει καλύτερα στην παραγωγή του ήχου φ - /f/ ή β -/ν/ στην αρχική θέση των συλλαβών συστήνεται  η εξάσκηση του ήχου φ- /f/ ή β- /ν/ στην αρχική θέση των λέξεων. Εάν το παιδί τα καταφέρνει καλύτερα με την παραγωγή του  ήχου  φ -/f/ ή β - /ν/ στην τελική θέση των συλλαβών ξεκινήστε  την άσκηση από αυτό το σημείο.

Πώς να διδάξετε τους ήχους φ -/f/ και β -/v/  σε λέξεις

Μόλις οι ήχοι φ -/f/ και β -/v/ κατακτηθούν σε επίπεδο συλλαβών και έχετε αποφασίσει με ποια θέση (αρχική, ενδιάμεση ή τελική) θα ξεκινήσετε το στόχο σας,  μπορείτε να περάσετε στο επίπεδο των λέξεων. Μόλις κατακτηθεί αυτός ο στόχος μπορείτε να περάσετε στο επόμενο επίπεδο: τις προτάσεις.  

Πώς να διδάξετε τους ήχους φ -/f/ και β -/v/  σε προτάσεις

Μόλις το παιδί είναι σε θέση να παράγει τους ήχους φ -/f/ και β -/v/ μπορείτε να  ξεκινήσετε να εφαρμόζετε τις λέξεις σε προτάσεις.

Πώς να διδάξετε τους ήχους φ -/f/ και β -/v/  σε ιστορίες

Μόλις το παιδί έχει κατακτήσει τους ήχους φ -/f/ και β -/v/  σε προτάσεις μπορείτε να προχωρήσετε σε επίπεδο ιστοριών. Για τα μικρότερα παιδιά, προετοιμάστε μια ιστορία για να ασκηθείτε σε αυτήν χρησιμοποιώντας λέξεις που ο μαθητής ήδη γνωρίζει. Τα μεγαλύτερα  παιδιά μπορούν να γράψουν τις δικές τους ιστορίες χρησιμοποιώντας τις λέξεις -στόχους.

Αφού το παιδί έχει κατακτήσει το μηχανισμό της ανάγνωσης της ιστορίας με περίπου 80% ακρίβεια ζητήστε του να αναδιηγηθεί την ιστορία. Αυτό είναι απλώς άλλο ένα μικρό βήμα προς την κατάκτηση του μακροπρόθεσμου στόχου, που αφορά την αυτοματοποίηση  και την ακριβή παραγωγή του ήχου - στόχου στη συνομιλία.

Πώς να διδάξετε τους ήχους  φ -/f/ και β -/v/  στη συζήτηση

Τώρα που έχετε διδάξει τους ήχους φ -/f/ και β -/v/ μεμονωμένα, σε συλλαβές, σε λέξεις, σε προτάσεις και σε ιστορίες είστε έτοιμοι να εργαστείτε στην παραγωγή των ήχων σε μια συζήτηση. Σε αυτό το σημείο της διαδικασίας είναι δεκτό να διορθώσετε μια ανακριβή παραγωγή των ήχων αυτών στη συνομιλία. Γενικεύοντας τον ήχο από την εξάσκηση τους σε λέξεις, προτάσεις και ιστορίες, η συζήτηση αποτελεί το πιο δύσκολο βήμα. Αν διαπιστώσετε ότι κάνουν ακόμα πολύ συχνά λάθη είναι απολύτως δεκτό να επιστέψετε στο προηγούμενο βήμα και να εργαστείτε στην παραγωγή του ήχου σε προτάσεις ή σε ιστορίες και να επανέλθετε.

 Μαρία Γκουγκούμη – Ειδική Παιδαγωγός

 Αργυρώ Καραμπά – Θεραπεύτρια Λόγου &Ομιλίας

grafwnimata.gr

 ΣΕ ΠΟΙΑ ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΤΑΤΑΙ ΤΟ ΚΑΘΕ ΓΡΑΜΜΑ;

   Η φυσιολογική άρθρωση είναι μια σειρά από σύνθετες κινήσεις. Η σωστή άρθρωση βασίζεται στην επακριβή τοποθέτηση, αλληλουχία, συγχρονισμό της γλώσσας, των χειλιών και των δοντιών.

 Τα παιδιά πολύ πριν αρχίσουν να μιλάνε τις πρώτες τους λέξεις έχουν αρχίσει «να μιλάνε» με τον δικό τους τρόπο. Η σειρά με την οποία αναπτύσσονται οι φθόγγοι είναι προβλέψιμη.Παρακάτω αναφέρεται αναλυτικά η ηλικία κατάκτησης κάθε γράμματος, έτσι ώστε να μην ανησυχείτε αν το παιδί σας δεν μπορεί να πει κάποιο γράμμα.

ΦΩΝΗΜΑ	ΗΛΙΚΙΑ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗΣ
Β, β	5 έως 6 ετών και 6 μηνών (να έχουν αναπτυχθεί τα μπροστινά δόντια)
Γ, γ	3 έως 3 ετών και 6 μηνών
Δ, δ	6 ετών και 6 μηνών έως 7 ετών για να έχουν αναπτυχθεί τα μπροστινά δόντια
Ζ, ζ	5 έως 7 ετών για να έχουν αναπτυχθεί τα μπροστινά δόντια
Θ, θ	6 ετών και 6 μηνών έως 7 ετών για να έχουν αναπτυχθεί τα μπροστινά δόντια
Κ, κ	4 ετών
Λ, λ	6 ετών
Μ, μ	3 ετών έως 3 ετών και 6 μηνών
Ν, ν	3 ετών έως 4 ετών και 6 μηνών
Ξ, ξ	7 ετών και 6 μηνών για να έχουν αναπτυχθεί τα μπροστινά δόντια
Π, π	3 έως 4 ετών
Ρ, ρ	7 ετών έως 7 ετών και 6 μηνών (ξεκινώ να μαθαίνω το ρ στην πρώτη δημοτικού, όχι νωρίτερα)
Σ, σ	4 ετών και 6 μηνών έως 5 ετών
Τ, τ	4 ετών και 6 μηνών έως 6 ετών
Φ, φ	3 ετών
Χ, χ	3 ετών
Ψ, ψ	7 ετών για να έχουν αναπτυχθεί τα μπροστινά δόντια

Βιβλιογραφία:

·        Καμπανάρου Μαρία (2007). Διαγνωστικά Θέματα Λογοθεραπείας. Εκδόσεις Ελλήν.

Αργυρώ Καραμπά – Θεραπεύτρια Λόγου & Ομιλίας

Μαρία Γκουγκούμη – Ειδική Παιδαγωγός

kids.go

10 Συμβουλές για την κατ’ οίκον εργασία των παιδιών

Το κόστος της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά

«Μαμά, δε με παίζουν τα παιδιά!»

Ψυχολογικός πόλεμος στα… θρανία

Ενίσχυση της παιδικής αυτοεκτίμησης

Μελέτη εξωσχολικών βιβλίων

Έχει το παιδί μου δυσγραφία ή κακογραφία;

Η δυσγραφία εκδηλώνεται σα δυσκολία του παιδιού να παράγει αναγνώσιμη γραφή με το χέρι. Είναι μαθησιακή δυσκολία και μπορεί να απαντάται μόνη της ή να συνυπάρχει με άλλες μαθησιακές δυσκολίες. Οι μαθητές με δυσγραφία παρουσιάζουν τα εξής συμπτώματα:

•δεν κρατάει τα μολύβια, στυλό, μαρκαδόρους, κ.τ.λ. με σωστό τρόπο

•γράφει έξω από τα πλαίσια του τετραδίου

•δυσκολεύεται να γράψει στις γραμμές του τετραδίου

•κάνει  πολλά ορθογραφικά λάθη

•χρησιμοποιεί αδικαιολογήτως συχνά τη γόμα

•τα γράμματά του στις γραπτές εργασίες είναι δυσανάγνωστα

•δεν χρησιμοποιεί παραγράφους

•δε συμμετέχει ενεργά σε γραφοκινητικές δραστηριότητες

•υπάρχει ακαταστασία στα γραπτά του

•μπερδεύει τη σειρά των σελίδων στο τετράδιο

•δεν τελειώνει τις γραπτές του εργασίες

•αρνείται να συμμετέχει σε γραπτές εργασίες που είναι μεγάλες και απαιτούν χρόνο

•έχει λάθος στάση σώματος κατά την γραφή

Η κακογραφία ΔΕΝ αποτελεί μαθησιακή δυσκολία. Είναι απλώς η κακή, πρόχειρη και γρήγορη γραφή. Συνήθως, ο μαθητής που κάνει δυσανάγνωστα γράμματα δεν διορθώθηκε από τον εκπαιδευτικό ή τους γονείς κατά τα πρώτα μαθητικά του χρόνια. Τα χαρακτηριστικά ενός μαθητή με κακογραφία είναι τα εξής:

•δεν κάνει πολλά ορθογραφικά λάθη

•όταν δίνει την απαραίτητη προσοχή στο γραπτό του, αυτό δεν παρουσιάζει άσχημη εικόνα

•τα γράμματά του είναι άνισα ως προς το μέγεθος και δυσανάγνωστα

•δυσκολεύεται να τηρήσει κατά τη γραφή τα πλαίσια του τετραδίου

•δυσκολεύεται να γράψει πάνω στις γραμμές του τετραδίου

Τόσο η δυσγραφία όσο και η κακογραφία μπορούν να διορθωθούν με την κατάλληλη εκπαίδευση. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η δυσγραφία ως μαθησιακή δυσκολία θα ακολουθεί το παιδί για όλη του τη ζωή, δεν είναι δηλαδή ιάσιμη. Μπορεί, ωστόσο, με τη σωστή και κατάλληλη εκπαίδευση να αξιοποιηθεί το μέγιστο των δυνατοτήτων του παιδιού και τα γραπτά του να μην παρουσιάζουν ακατάστατη και δυσανάγνωστη γραφή.

Σε επόμενο άρθρο θα αναφερθώ εκτενώς για τις τεχνικές, στρατηγικές και μεθόδους που μπορεί να χρησιμοποιήσει ένας εκπαιδευτικός, αλλά και ένας γονιός, για να βοηθήσει το μαθητή με δυσγραφία.

Φώτης Παπαναστασίου

www.eidikospaidagogos.gr 

Πώς χτίζεται η εικόνα των παιδιών για τον εαυτό τους;

Η αυτοεκτίμηση και η αυτοαντίληψη είναι έννοιες συγγενικές, αλλά εξηγούνται και κατανοούνται με δυσκολία από τα παιδιά, γιατί δεν περιέχουν κάτι «μετρήσιμο» και «χειροπιαστό».

Υπάρχουν γονείς που επαινούν τα παιδιά τους διαρκώς , ανεξάρτητα από την ποιότητα των δεξιοτήτων που επιδεικνύουν , και γονείς που είναι επικριτικοί και κάνουν συνεχώς παρατηρήσεις, ακόμη και πριν δουν ,ολοκληρωμένη ,την προσπάθεια των παιδιών τους.

Στην πρώτη περίπτωση, τα παιδιά μεγαλώνουν αναπτύσσοντας περισσότερο μια αυτάρεσκη στάση , παρά μαθαίνοντας να αντιμετωπίζουν με αντικειμενικότητα, θάρρος και κριτική ματιά ό,τι τα αφορά. Στη δεύτερη περίπτωση, γεμίζουμε τα παιδιά μας με αρνητικά συναισθήματα , ανασφάλειες, φόβους και χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Η αγάπη και η αποδοχή του εαυτού ,στο παιδί, αποτελεί τη βάση για την ψυχική του ισορροπία και εξελίσσει την ικανότητά του να δημιουργεί καλές σχέσεις με τους άλλους.

Ο «ιδανικός εαυτός» μας είναι σύμφωνα με τους κοινωνικούς ψυχολόγους αυτός που επιθυμούμε να είμαστε και αποτελεί μέρος της πραγματικότητας που θέλουμε να διαμορφώσουμε. Όταν αυτός συγκρούεται με τον πραγματικό μας εαυτό , φέρνει άγχος και πόνο και ενεργοποιεί τους μηχανισμούς άμυνας που διαθέτουμε.

Πολλές φορές τα παιδιά φαντάζονται για τον εαυτό τους και του αποδίδουν υπερβολικές ιδιότητες και προσβλέπουν σε «υψηλές» κατακτήσεις στο μέλλον, ενώ οι πραγματικές δεξιότητες και οι τρόποι που διαχειρίζονται τη γνώση,τα συναισθήματα και τις διαπροσωπικές τους σχέσεις μας προμηνύουν (γονείς και δασκάλους) λιγότερο ευνοϊκά αποτελέσματα… Τι κάνουμε , λοιπόν, στην περίπτωση που το παιδί μας δεν αποδέχεται τον εαυτό του ή οι φιλοδοξίες του εμποδίζουν την αυτοαντίληψή του;

Τα παιδιά από νωρίς έχουν ,ήδη, σχηματίσει μια εικόνα για τον εαυτό τους, η οποία χτίζεται από τη μέρα που γεννιούνται από τις εμπειρίες και τη γνώμη (παρατηρήσεις, συμβουλές, αξιολογήσεις, κλπ.) των ανθρώπων με τους οποίους αλληλεπιδρούν, των «σημαντικών άλλων», όπως λέμε. Αυτά τα άτομα είναι, αρχικά, οι γονείς οι δάσκαλοι και μετά οι συνομήλικοι (συμμαθητές, φίλοι, συγγενείς). Τα μωρά και τα νήπια εξαρτώνται από τους γονείς τους για να ικανοποιήσουν τις βασικές τους ανάγκες. Όταν αυτές ικανοποιούνται (τροφή, ύπνος, φροντίδα, προστασία, τρυφερότητα, επικοινωνία) οικοδομούν και τα θεμέλια για την ανάπτυξη θετικής αυτοαντίληψης στο παιδί.

Όταν οι «σημαντικοί άλλοι» το περιβάλλουν με αγάπη, φροντίδα και υποστήριξη, ενισχύουν το αίσθημα της πληρότητας και της ικανοποίησης, όχι μόνο με τους άλλους, αλλά και με τον εαυτό του. Όσο το παιδί μεγαλώνει και καλείται να αντιμετωπίσει καταστάσεις στις οποίες πρέπει να ανταπεξέλθει και να εκτεθεί , η αποδοχή και η αναγνώριση από τους άλλους ενισχύσει την αίσθηση της αποτελεσματικότητας και της αυτονομίας που αρχίζει να διαμορφώνεται.

Παιδαγωγοί και ψυχολόγοι μας προτείνουν τα εξής:

• Όσο οι «άλλοι» είναι σημαντικοί για την εικόνα που σχηματίζει το παιδί για τον εαυτό του, φροντίζουμε , όχι μόνο τη δική μας συμπεριφορά (οικογένεια, σχολείο), αλλά επιλέγουμε με προσοχή και τα άτομα που θα εμπιστευόμαστε κοντά του. Άνθρωποι που εκφράζονται με υπερβολές, αρνητισμό ή υπερπροστατευτικότητα, δεν ευνοούν την ισορροπημένη ανάπτυξη της αυτοαντίληψης του παιδιού μας στα πρώτα χρόνια της ζωής του.
• Επικεντρωνόμαστε και ενισχύουμε τη θετική συμπεριφορά των παιδιών μας, αντί να επικρίνουμε συνεχώς τα λάθη και τις απροσεξίες του.
• Συζητάμε «ανοιχτά» και με παραδείγματα ( βιβλία, ταινίες, περιστατικά στο σχολείο, τη γειτονιά και την οικογένεια) για τα θετικά στοιχεία αλλά και τις αδυναμίες του χαρακτήρα μας ( παιδιών κι ενηλίκων).
• Τοποθετούμε στις πραγματικές τους διαστάσεις τα γεγονότα που συμβαίνουν και τον τρόπο που τα διαχειριζόμαστε , χωρίς εξάρσεις ή αδιαφορία ή «ωραιοποίηση».
• Είμαστε πάντα κοντά στο παιδί και τις ανάγκες του, χωρίς να το «πνίγουμε» με συμβουλές και νουθεσίες. Θα πρέπει να νιώθει ότι μπορεί να μας εμπιστεύεται και να απευθύνεται σε εμάς για τις ανησυχίες αλλά και τις χαρές του!
• Οι συνεχείς τιμωρίες, η λεκτική ή σωματική βία και η αδιαφορία απέναντι σε ό,τι το απασχολεί ενισχύουν τις ανασφάλειες και δημιουργούν χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Να θυμόμαστε ,πάντα, πως ο πιο σίγουρος δρόμος για να αυτονομηθεί και να έχει αυτοπεποίθηση το παιδί μας, είναι η διαρκής ενθάρρυνση του.

Η αγάπη και η γενναιοδωρία προς τον εαυτό μας δεν είναι πολυτέλεια, είναι υγεία και μας γεμίζει με θετικές, σκέψεις και πράξεις απέναντι και στους άλλους!

Ενδεικτική βιβλιογραφία

-Ιωσηφίδη, Π. & Ιωσηφίδης, Ι. (2002 . Η προσωποκεντρική προσέγγιση του Carl Rogers στο Ποταμιάνος, θεωρίες προσωπικότητας και κλινική πρακτική, 5η έκδοση αναθεωρημένη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα.
- Rogers, C. (1951). A theory of personality and behavior, London: coustable.

- Dubois ,D. L. (2003) Self-Esteem, Early Childhood Encyclopedia of Primary Prevention and Health Promotion ,pp 937-945.

Μαθαίνω να χάνω και να αντιμετωπίζω τις ήττες μου!

Όλοι θέλουμε να κερδίζουμε στα παιχνίδια, στις σχέσεις, στη δουλειά. Η ήττα όμως είναι φυσικό και αναπόφευκτο κομμάτι της ζωής! Όσο και αν προσπαθήσουμε να την αποφύγουμε, αργά ή γρήγορα, οι περισσότεροι από εμάς θα τη γευτούν…

Αν και η ήττα φαίνεται να αποτελεί κοινή εμπειρία των ανθρώπων, ο τρόπος που τη διαχειριζόμαστε δεν είναι πάντοτε ειρηνικός και ήρεμος. Αν έχετε παρακολουθήσει ποτέ αγώνα ποδοσφαίρου, σίγουρα θα έχετε δει τις αντιδράσεις των παικτών και των οπαδών της χαμένης ομάδας!

Στην περίπτωση των παιδιών, μπορεί οι αντιδράσεις να μην είναι τόσο ακραίες, αλλά και πάλι αρκετά συχνά όταν έρχονται αντιμέτωπα με την ήττα μπορεί να αρχίσουν να πετούν πράγματα, να φωνάζουν, να χτυπούν και να θυμώνουν. Βλέποντας αυτό το θέαμα οι γονείς ενστικτωδώς θέλουν να προστατέψουν τα παιδιά τους από τον πόνο. Στην πραγματικότητα όμως, οι ειδικοί αναφέρουν πως μερικές φορές τα παιδιά πρέπει να βιώνουν την απογοήτευση για να μπορέσουν να ωριμάσουν!

Τι διδάσκει η ήττα στα παιδιά;

H ήττα μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη εμπειρία που βοηθάει τα παιδιά να εξοπλιστούν με δεξιότητες για να αντιμετωπίσουν αργότερα τις προκλήσεις της ζωής! Μπορεί για την ώρα τα παιδιά να έχουν να αντιμετωπίσουν την ήττα σε κλειστές ομάδες ατόμων όπως στο παιχνίδι μεταξύ των μελών της οικογένειας, σύντομα όμως θα ανακαλύψουν ότι ο κόσμος είναι αρκετά ανταγωνιστικός. Στο σχολείο, στα αθλήματα, στις φιλίες και στις σχέσεις, τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν να χάνουν και να είναι σε θέση να αντιμετωπίσουν τις ήττες τους!

Όταν τα παιδιά χάνουν, μπορούν να μάθουν από τα λάθη τους και να βελτιώσουν τις δεξιότητες και τις στρατηγικές τους έτσι ώστε να τα πάνε καλύτερα την επόμενη φορά. Αυτού του είδους η ανάλυση θα αυξήσει τις γνώσεις τους και θα χτίσει την αυτοπεποίθησή τους! Επιπλέον, βιώνοντας τα παιδιά την εμπειρία της ήττας αντιλαμβάνονται ότι ένα καλό αποτέλεσμα δε χαρίζεται, αλλά απαιτεί την καλύτερή τους προσπάθεια!

Κάθε φορά που τα παιδιά χάνουν σε κάτι, παίρνουν και ένα μάθημα ζωής, αναφέρουν οι ειδικοί. Μαθαίνουν να αγωνίζονται και να προσπαθούν για να φέρουν το αποτέλεσμα που επιθυμούν, να έχουν αυτοέλεγχο, να συμπεριφέρονται καλά ακόμα και αν δεν κερδίσουν. Επίσης, αρχίζουν να κατανοούν τα συναισθήματα των άλλων που βιώνουν παρόμοια εμπειρία. Όταν τα παιδιά ξέρουν να χάνουν μπορούν να απολαύσουν και να διασκεδάσουν το παιχνίδι ακόμα και όταν δεν κερδίσουν!

Το να ξέρεις να χάνεις έχει μεγαλύτερη διάσταση που ξεπερνά το παιχνίδι. Τα παιδιά που κερδίζουν συνέχεια αναπτύσσουν τάσεις ανωτερότητας έναντι των άλλων και μπορεί απροκάλυπτα να γελοιοποιήσουν κάποιον επειδή δεν είναι τόσο “καλός” όσο τα ίδια. Επιπλέον, όταν η ενηλικίωση χτυπήσει την πόρτα μπορεί να σοκαριστούν στην πρώτη αποτυχία όπως για παράδειγμα όταν δε θα μπορέσουν να πάρουν μία δουλειά.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Όπως σε όλες τις δεξιότητες, έτσι και σε αυτήν την περίπτωση ο ρόλος των γονιών είναι καθοριστικός και είναι αυτός που θα δώσει τη σωστή κατεύθυνση στα παιδιά. Αρχικά οι γονείς μπορούν να μετατοπίσουν το επίκεντρο της προσοχής από τη νίκη, και να το επικεντρώσουν στην προσπάθεια των παιδιών να δίνουν τον καλύτερό τους εαυτό και να διασκεδάζουν με το παιχνίδι!

Αν και οι γονείς μπαίνουν συχνά στον πειρασμό να αφήνουν τα παιδιά τους να κερδίζουν στα παιχνίδια, οι ειδικοί αναφέρουν πως οι γονείς πρέπει να παρέχουν ευκαιρίες στα παιδιά για να χάνουν. Όταν το παιδί κερδίσει σε κάτι, λειτουργήστε ως πρότυπο επιδεικνύοντας τη συμπεριφορά που θα θέλατε να δείτε από το παιδί. Δείξτε του πώς να διαχειρίζεται ειρηνικά τα συναισθήματα της ήττας και πώς να είναι ένας καλός συμπαίκτης και αντίπαλος!

Οι γονείς είναι οι πρώτοι που θα διδάξουν στο παιδί τη σημασία του ευ αγωνίζεσθε και της ευγενούς άμιλλας! Μάθετε στο παιδί να δίνει συγχαρητήρια στο νικητή και να του σφίγγει το χέρι. Παρακολουθήστε παιχνίδια και παρατηρήστε μαζί τις συμπεριφορές των παικτών διαχωρίζοντας τις καλές από τις κακές συμπεριφορές. Εξηγήστε τη σημασία να χάνεις με αξιοπρέπεια και να κερδίζεις δίχως έπαρση.

Παινέστε και ενθαρρύνετε το παιδί όταν προσπαθεί σκληρά και χειρίζεται καλά την ήττα. Πείτε του πόσο περήφανους σας κάνει όταν αγωνίζεται, για να μειώσετε την πικρή γεύση της απογοήτευσης. Συζητήστε ανοιχτά μαζί με το παιδί για το τι μπορεί να πήγε στραβά και έχασε. Εξηγήστε του ότι μερικές φορές χάνουμε επειδή οι δεξιότητές μας δεν είναι τόσο καλές όσο των αντιπάλων μας, μερικές φορές χάνουμε εξαιτίας της κακής μας τύχης ή της κακής στιγμής, και άλλες φορές γιατί δεν έχουμε δώσει τον καλύτερό μας εαυτό. Δίνοντας μια λογική εξήγηση για την ήττα μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί να χαλαρώσει και να αποφορτιστεί συναισθηματικά!

Το να ξέρεις να χάνεις είναι τέχνη, και μπορεί να τελειοποιηθεί με την καθοδήγηση και την εμπειρία. Τα παιδιά πρέπει να γνωρίζουν πως όταν χάνεις σε κάτι, δε σημαίνει πως δεν μπορείς να φύγεις με το κεφάλι ψηλά! Το να κερδίζεις είναι διασκέδαση, αλλά με το να χάνεις χτίζεις χαρακτήρα είπε κάποιος, και αυτός είναι ο λόγος που δε θα πρέπει να φοβούνται τα παιδιά να ηττηθούν!

Πηγή: parentshelp

Ποια 7 βασικά πράγματα για το διάβασμα πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού με Δυσλεξία και Διάσπαση Προσοχής;
Από Newsit Amea στις Ιουνίου 24, 2013

  Ποια 7 βασικά πράγματα για το διάβασμα πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού με Δυσλεξία και Διάσπαση Προσοχής; “

Πολλές φορές διαβάζει στο πάτωμα”
 “Διαβάζει στο σαλόνι” 

“Διαβάζει άλλες φορές στην τραπεζαρία και άλλες στο δωμάτιο του”

 “Δεν θέλει να διαβάζει στο δωμάτιο του και πηγαίνει στην γιαγιά του”

 “Διαβάζει στο μαγαζί μας”

 “Αναλόγως ποιος θα τον πάρει. Μπορεί να διαβάσει στην γιαγιά του, στην θεία του ή στο δωμάτιο του”

 “Ο αδερφός του δεν τον αφήνει να διαβάσει γιατί θέλει να είναι και αυτός μέσα”

 “Θέλει να διαβάζει στην τηλεόραση αλλιώς δεν κάθεται”

 “Διαβάζουμε μαζί στην κουζίνα” 

Κάθε παιδί σχολικής ηλικίας χρειάζεται κάθε μέρα ορισμένη ώρα για να διαβάσει τα μαθήματα της επόμενης ημέρας. 

Ο στόχος είναι αυτή η ώρα να είναι αποδοτική, παραγωγική και σύντομη.

 Για τα παιδιά με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία αυτός ο στόχος είναι πιο δύσκολος να επιτευχθεί λόγω της φύσης των δυσκολιών που αντιμετωπίζουν, οι οποίες επηρεάζουν την δυνατότητα συγκέντρωσης, προσοχής και οργάνωσης. 

Πρέπει λοιπόν να δημιουργηθεί ένα κατασκευασμένο και ελεγχόμενο περιβάλλον που θα του προσφέρει συνθήκες τέτοιες που μειώνουν την διάσπαση του αλλά και το ωθούν σε μια πιο οργανωμένη δραστηριότητα. 

Αυτό το περιβάλλον είναι το δωμάτιο του ή όποιος άλλος ήσυχος χώρος μπορεί να αποτελέσει κατάλληλο μέρος για το διάβασμα του. 

Θα πρέπει να είναι πάντα ο ίδιος (με λιγότερες όσο το δυνατόν εξαιρέσεις) και οργανωμένος με τέτοιο τρόπο που θα προλαβαίνει τις δυσκολίες του παιδιού και θα δίνει «λύσεις»  

πχ. "Ξέχασα πάλι την ξύστρα μου αλλά γνωρίζω ότι στο πρώτο συρτάρι πάντα έχω μία". 

Τα πράγματα που πρέπει να έχει το δωμάτιο του παιδιού που έχει Δυσλεξία και ειδικές μαθησιακές δυσκολίες για να γίνει η σχολική του μελέτη αποδοτική και λιγότερο χρονοβόρα: 

1. Έναν χάρτη της Ελλάδας κρεμασμένο στον τοίχο στο ύψος των ματιών του και με άμεση πρόσβαση (να μην υπάρχουν εμπόδια ενδιάμεσα). 

2. Ένα επιτοίχιο, ευκολοδιάβαστο ρολόι που μπορεί το παιδί να το κοιτάει και να το συμβουλεύεται όλες τις στιγμές της ημέρας. Συμβάλλει στο να μάθει να οργανώνει καλύτερα τον χρόνο του και τις ρουτίνες του. 

3. Το καθημερινό πρόγραμμα του σχολείου αναρτημένο στον τοίχο του σε ύψος που μπορεί να το διαβάζει εύκολα. 

4. Ένα γραφείο χωρίς άλλα αντικείμενα πάνω εκτός από αυτά που χρειάζεται για να διαβάσει τα μαθήματα της ημέρας. 

5. Οργανωμένα συρτάρια.   Το παιδί με μαθησιακές δυσκολίες/Δυσλεξία χάνει και ξεχνάει πολλές φορές τα πράγματα του στο σχολείο και θα πρέπει να μειώσουμε την ώρα που θα σπαταλήσει για να βρει αυτό που ψάχνει. Τα 5 βασικά πράγματα που είναι απαραίτητα να βρίσκει εύκολα το παιδί είναι: μολύβι, γόμα, ξύστρα, χάρακας, πρόχειρο τετράδιο. 

6. Ένα αντιστρές εργαλείο πχ. ένα μαλακό μπαλάκι, ένα μικρό σακουλάκι με άμμο, ένα χνουδωτό μπαλάκι κ. ά. που μπορεί να έχει στο χέρι του όσο διαβάζει για να ισορροπεί το άγχος της μελέτης και την κινητική του ανησυχία. 

7. Ένα φωτιστικό γραφείου το οποίο αν το παιδί γράφει με το αριστερό, τότε το φως πρέπει να έρχεται από τα δεξιά, αν γράφει με το δεξί από τα αριστερά. Αυτό γίνεται για να αποφύγουμε τις σκιές που πέφτουν πάνω στα γράμματα την ώρα που διαβάζει ή γράφει και μειώνουν την ορατότητα του. 

Άσπα Μητρακάκη Ειδική Παιδαγωγός – Κοινωνική Ανθρωπολόγος ειδικευμένη στην αντιμετώπιση μαθησιακών δυσκολιών/δυσλεξίας

Πηγή: newsitamea.gr


Αλεξάνδρα Καπάτου

Η μελέτη είναι για τους περισσότερους μαθητές επίπονη διαδικασία.
Πολύς χρόνος μπροστά σε ένα βιβλίο, αλλά αποτέλεσμα....μηδέν.
"Βαριέμαι", "δεν έχω όρεξη", "δεν καταλαβαίνω", "δεν θυμάμαι τίποτα", "δεν μπορώ να το μάθω απέξω"....και πολλά άλλα είναι μερικές από τις συνήθεις διαμαρτυρίες των μαθητών για το διάβασμα.

Όμως Η ΜΕΛΕΤΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΗ ΚΑΙ ΑΠΟΔΟΤΙΚΗ.

Με ποιο τρόπο;

Διδάσκουμε τα παιδιά από την προσχολική κι όλας ηλικία πώς να συνδέουν τη μάθηση με κάτι ευχάριστο, σαν να ήταν παιχνίδι και όχι αγκαρία.

Το παιδί μαθαίνει να χρησιμοποιεί τα μυστικά της σωστής και ξεκούραστης μελέτης:

* Οργάνωση Χρόνου
* Τεχνικές αποτελεσματικής παρακολούθησης
* Τεχνικές συστηματοποιημένων σημειώσεων
* Τεχνικές μελέτης και αποτελεσματικού διαβάσματος
* Τεχνικές συστηματοποιημένης επανάληψης
* Βελτίωση συγκέντρωσης

ΙΦΙΓΕΝΕΙΑ ΛΑΜΠΡΟΠΟΥΛΟΥ
Σύμβουλος Μελέτης & Ειδικής Αγωγής
Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
ifigeneialabropoulou@gmail.com

Οικογένεια και παιδί

«Ο καλύτερος μου φίλος που συναντώ, όταν μπαίνω στο σπίτι μετά το σχολείο είναι ο φούρνος μικροκυμάτων». «Τους γονείς μου τους αισθάνομαι να με παρακολουθούν, όπως οι κάμερες του fame story». «Νιώθω ένα συνεχή θυμό μέσα μου, γιατί όταν πηγαίνω στο δωμάτιο που βλέπει ο μπαμπάς τηλεόραση με διώχνει, επειδή τον ενοχλώ, γιατί όταν πηγαίνω στην κουζίνα η μαμά με διώχνει ως ανεπιθύμητο, η γιαγιά με διώχνει  κι αυτή, γιατί της προκαλώ πονοκέφαλο και εγώ είμαι μόνος μέσα σε τόσους ανθρώπους». «Όταν μάλωσαν οι γονείς για ακόμη μια φορά, ένιωσα ότι αιτία ήμουν εγώ για τον καυγά τους.  Όταν χώρισαν και για πολλά χρόνια μετά, πίστευα ότι η αιτία ήμουν εγώ». Μερικές κουβέντες από παιδιά μόλις 11 χρονών. Των παιδιών της τάξης μου. Παιδιά που, παρά την επάρκεια αγαθών, παρουσιάζουν σαφή σημεία ανασφάλειας, φόβου, απογοήτευσης, θυμού. Παιδιά της σύγχρονης οικογένειας. Τα δικά μας παιδιά…

Αναρωτήθηκα, όχι τι κόσμο θα αφήσουμε στα παιδιά μας, αλλά σε τι είδους παιδιά θα αφήσουμε αυτόν τον κόσμο.   Και αυτό γιατί τα παιδιά μας, η νέα γενιά αυτού του τόπου, ζώντας σ’ ένα κόσμο χωρίς ψυχή, αισθάνονται παγιδευμένα σε «γραμμές», σε «κουτάκια». Οι νέοι μας σήμερα φαίνονται αγχωμένοι, κουρασμένοι, πρόωρα γερασμένοι.

Η συμβολική σύγκρουση με την κοινωνία των μεγάλων, η ανάγκη ένταξης σε «ομάδα», η οποία τα αποδέχεται όπως είναι αυτά και όχι όπως θα’ θελε αυτή να είναι, η υιοθέτηση της βίας ως παιχνιδιού αντρικού ή ως εκδήλωση εξουσίας, η φυγή και ο κίνδυνος, το παράξενο ντύσιμο, η ιδιόρρυθμη διάλεκτος, η πρόκληση ή καταστροφή των συμβόλων του καταναλωτισμού, η μίμηση αντί-ηρώων, αποδεικνύουν ότι τα παιδιά νιώθουν πιεσμένα, φυλακισμένα, απομονωμένα, ξένα στην κοινωνία των μεγάλων.

Μιας κοινωνίας που βασικό της κύτταρο είναι η οικογένεια. Για να συνεχίσει να ζει η πρώτη και γενικότερα για να εξασφαλιστεί η επιβίωση ενός έθνους, απαραίτητη είναι η προστασία της δεύτερης. Για να μπορέσουν να αποκρυσταλλωθούν πολλά από τα νέα κοινωνικά στοιχεία, θα πρέπει να αποκτήσουν πρώτα την εγκυρότητα του οικογενειακού βιώματος.

Το βέβαιο είναι πάντως πως όλα έχουν αλλάξει για την οικογένεια. Οι παραδοσιακοί ρόλοι αναθεωρούνται, οι ευθύνες μοιράζονται και όλα τα μέλη της χρειάζεται να επιφορτιστούν με καθήκοντα, ώστε το σύστημα της οικογένειας να συνεχίσει να λειτουργεί αποτελεσματικά. Ο θεσμός της οικογένειας βρίσκεται σε μια μεταβατική κατάσταση και όπως κάθε μεταβατική κατάσταση, παρουσιάζει ορισμένες υπερβολές, μέχρι να σταθεροποιηθεί σε καινούριες  ισορροπίες.

Έχετε αναρωτηθεί, αλήθεια ποτέ, σε μια εποχή που όλα μετριούνται με το χρήμα, γιατί η οικογένεια παραμένει πάντα επίκαιρη; Γιατί παραμένει θεσμός μακράς διαρκείας, παρ’ όλο που παρουσιάζει εμφανή σημεία εξάντλησης,  κόπωσης και ανεπάρκειας;

Η απάντηση είναι ότι, το σπιτικό, η οικογένεια, μέσα στη ψυχή  μας  παραμένει το αιώνιο καταφύγιο σ’ έναν άκαρδο κόσμο.  

Η σημερινή οικογένεια  των δύο εργαζομένων, δεν μπορεί λοιπόν, να μας θυμίσει αρκετά από την παραδοσιακή ελληνική οικογένεια, λίγων μόλις ετών πριν. Ο ρόλος της συζύγου – μητέρας, αφήνει πλέον περιθώρια και για τη δική της επαγγελματική καταξίωση, δημιουργώντας αυτό που ονομάζουμε οικογένεια διπλής σταδιοδρομίας. Καλείται η μητέρα, να ενισχύσει οικονομικά την οικογένεια, και  ταυτόχρονα μέσα από την εργασία της αισθάνεται δραστήρια και ολοκληρωμένη. Η σχέση της με τα παιδιά παραμένει  ακόμη δυνατή, αφού όλες οι μελέτες μαρτυρούν ότι η γυναίκα- μητέρα δεν κατέχει υψηλές θέσεις στην παραγωγική διαδικασία  και έτσι περισσεύει ακόμη λίγος χρόνος για τα παιδιά. Το δόσιμο και η προσφορά της ακόμη και σήμερα στα παιδιά της δεν μπορούν να κοστολογηθούν, διαθέτει εργατοώρες από τις πλέον πολύτιμες, αφού είναι και αγαποώρες μαζί.   Παρόμοια εναλλαγή ρόλων εμφανίζεται όμως και στον άντρα, ο οποίος μπορεί να είναι όχι μόνο σύζυγος, πατέρας, φίλος των παιδιών, σύντροφος, αλλά πλέον και βοηθός στην καθημερινή λειτουργία του σπιτιού.

Το παιδί τι θέση μπορεί να παίρνει τώρα; Στη σημερινή παιδοκεντρική οικογένεια, το παιδί είναι μεν το επίκεντρο όλων, αλλά ταυτόχρονα και ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στο ζευγάρι. Στοργή και προσοχή στο παιδί, αλλά αυτό που περιμένουν οι γονείς από το παιδί ως αντάλλαγμα, χωρίς να το καταλαβαίνουν, είναι η συμβολή του παιδιού στη διατήρηση της οικογενειακής συνοχής, ακόμη  και της κοινωνικής προβολής όλης της οικογένειας. 

Στη σύγχρονη οικογένεια δεν υπάρχει λοιπόν θέση για «αφέντες». Οι γονείς δεν είναι οι πλάστες του παιδιού, αλλά είναι οι φύλακές του.  Είναι δεμένοι με το παιδί με αόρατα κι ωστόσο ακατάλυτα δεσμά.

Το παιδί, που βρίσκεται στην ανάπτυξη, έχει ανάγκη να «απλώνεται» χωρίς να το εμποδίζει ο ενήλικας γονιός. Για να γίνει το παιδί ελεύθερος, σκεπτόμενος, υγιής ψυχικά ενήλικας, οι γονείς, ίσως θα έπρεπε να αλλάξουν,  να κάνουν ένα σημαντικό βήμα. Να ψάξουν μέσα τους, και να εντοπίσουν αυτό που τους εμποδίζει να  κατανοήσουν το παιδί , για να μπορέσουν έτσι να του προσφέρουν έναν κόσμο στα μέτρα του και όχι στα μέτρα των ενηλίκων. Ο κόσμος των ενηλίκων δεν προσφέρεται στο παιδί σαν ζωτικός χώρος. Μοιάζει αυτός περισσότερο ένα συνονθύλευμα από εμπόδια, που το μαθαίνουν  απλώς  πώς να αμύνεται.

Το παιδί, που στην εποχή μας ούτε κοιμάται για να βλέπει όνειρα, ούτε εκστασιάζεται για να έχει παραισθήσεις, αλλά αντίθετα αγωνιά και αγωνίζεται για να βρει το δικό του στίγμα στην κοινωνία των ενηλίκων, της οποίας είναι μέλος, αλλά και η οποία ταυτόχρονα το αντιμετωπίζει ως ξένο, αντιστέκεται μη θέλοντας να δώσει στο μέλλον τις διαστάσεις του παρόντος.

Αν επιχειρήσει τελικά ν’ αντισταθεί το παιδί, ο γονιός έχει το δικαίωμα να το κρίνει, να το κατακρίνει και να το προσβάλλει και οι διαμαρτυρίες του παιδιού να λογίζονται σαν απειθαρχία, σαν επικίνδυνο και απαράδεχτο φέρσιμο και καταφέρνει να εγκλωβίσει και να παγιδεύσει το μέλλον του μέσα σε ψευδοσυνταγές για το «καλό» του. Το παιδί δεν χρειάζεται αποθάρρυνση, απόρριψη, αλλά κατανόηση, συζήτηση με τους γονείς του, σταθερότητα, σιγουριά και ισότιμη συνεργασία.

Έχει η εργαζόμενη οικογένεια την απαιτούμενη  διάθεση, για την περιπόθητη αυτή συνεργασία, που είναι πράξη συνεχής και μακροχρόνια;  Είναι το οικογενειακό τοπίο ευχάριστο;  Ποια είναι η αύρα του σπιτιού όταν εργάζεται και  η μητέρα;

Σκεφτείτε ότι ακόμη και το παιχνίδι που είναι η μοναδική ελευθερία που έχει παραχωρήσει ο ενήλικας γονιός στον άνθρωπο της παιδικής ηλικίας, θέλει σήμερα να το ελέγχει αυτός, θέτοντας όρια και βάζοντας κανόνες. Ελάχιστοι γονείς σκέφτονται σήμερα ότι το παιδί μέσα στο παιχνίδι ζωντανεύει, όπως ζωντανεύει η φωτιά κάτω από τις στάχτες με  ένα απλό φύσημα  και ότι μέσα από το παιχνίδι και τους ρόλους που αποκτά σ’ αυτό, το παιδί απελευθερώνεται, μαθαίνει, κοινωνικοποιείται. Φαίνεται πως ενοχλεί τους γονείς σήμερα ότι το παιδί μέσα από το παιχνίδι γίνεται  ριζοσπάστης, ελεύθερο, ανθρώπινο και υπεύθυνο, μακριά από τις δικές τους,  μεγαλίστικες αντιλήψεις.

Το οξυγόνο ζωής που επιζητά το παιδί μέσα στην οικογένεια, ολοένα λιγοστεύει.

Οι δάσκαλοι γινόμαστε καθημερινά μάρτυρες του αποτελέσματος της έλλειψης οξυγόνου. Το παιδί φυλάει όλη την ενεργητικότητά του για τα διαλείμματα του σχολείου, όπου μπορεί εύκολα κανείς να διακρίνει την αγωνιώδη προσπάθεια που καταβάλλει για να κερδίσει  λίγα λεπτά  παιχνιδιού δημιουργικού, αλλά ούτε και αυτό δεν το καταφέρνει, αφού δεν του δίνονται σε λίγα λεπτά της ώρας οι ευκαιρίες να δημιουργήσει μέσα από το παιχνίδι, να μάθει. Αντίθετα παίζει με άγχος, είναι επιθετικό και απρόθυμο για συνεργασία.

Σήμερα που η οικογένεια με συνεχείς προσπάθειες, εξαφανίζει από μπροστά του την πραγματικότητα και το καλεί να δράσει  σε υποκατάστατα κοινωνικών συνθηκών  και ζωής, όπου την αλάνα υποκατέστησε το παιδικό οργανωμένο δωμάτιο και οι πολυτελείς ιδιωτικοί παιδότοποι, τα παραμύθια της γιαγιάς η τηλεόραση, τη δημιουργική ενασχόληση με τα αντικείμενα το ηλεκτρονικό παιχνίδι και τη δράση στην ομάδα συνομηλίκων της γειτονιάς η απομόνωση και το τηλεχειριστήριο, είναι πλέον ζήτημα υπαρξιακό η προσφορά στο παιδί μας ευκαιριών για επικοινωνία και δράση, όχι για δέκα λεπτά της ώρας, αλλά για κάθε στιγμή, που θα βρεθούμε μαζί του, έτσι ώστε να του δώσουμε ανάσες ζωής.

Σαν ασπρόμαυρη ταινία περνά από το μυαλό μας η οικογένεια του χθες. Η μητέρα  να ασχολείται με την οικιακή οικονομία  ή την οικιακή επιχείρηση, τη λεγόμενη οικοτεχνία, και τα παιδιά κοντά της, δίπλα της, να παίζουν, να γελούν ή να κάθονται ήσυχα ακούγοντας τα παραμύθια της γιαγιάς. Τα παιχνίδια λιγοστά και αυτά αυτοσχέδια, χειροποίητα. Ακόμη και αν η μητέρα είναι αγρότισσα, το παιδί είναι μαζί της στο χωράφι, κάτω από ένα δέντρο για να προστατεύεται από τη ζέστη και τον ήλιο, μαζί με άλλα παιδιά, των γειτόνων. Είναι όμως μαζί της… Το ζεστό φαγητό και το στρωμένο τραπέζι, που ετοίμασε η γιαγιά, περιμένουν να καλωσορίσουν την οικογένεια το βράδυ. Πρόσωπα ήρεμα, χαρούμενα και ας είναι κουρασμένα. Στιγμές οικογενειακές που μέχρι και σήμερα φωτίζουν την ασπρόμαυρη ταινία του χθες.

Με τα χρόνια η οικοτεχνία  έγινε  βιοτεχνία και βιομηχανία. Ο αργαλειός του σπιτιού  έγινε  κλωστήριο στην πόλη. Η οικογένεια μετακόμισε και αυτή  κοντά στο κλωστήριο. Η γιαγιά  έμεινε  πίσω μόνη της. Αυτή είναι η πρώτη ρωγμή της εργαζόμενης οικογένειας.  Στην πόλη το  παιδί  δεν έχει με  ποιόν να μείνει, θα πάει λοιπόν στο παιδικό σταθμό μαζί με  πολλά άλλα παιδιά. Αυτή είναι η δεύτερη ρωγμή. Θα ακολουθήσουν αμέτρητες άλλες, σαν μετασεισμική ακολουθία και μέσα από τις ρωγμές αυτές  εύκολα και απρόσκοπτα  ο προβολέας  θα παίξει την  έγχρωμη  ταινία της  σημερινής οικογένειας.

Της  οικογένειας που δε συναντιέται παρά για ελάχιστα λεπτά στο σπίτι. Σ’ ένα σπίτι που απλώς το κάθε μέλος της το βλέπει ως αποκούμπι του, αλλά ξεχωριστά και πάντως σχεδόν ποτέ και ως χώρο της οικογένειας με το παλιό  νόημα. Την ανάπαυση, αλλά  και τη διασκέδαση όλα τα μέλη  της την επιζητούν τώρα έξω από το σπίτι. Μένουν κάτω από την ίδια στέγη, όμως το περισσότερο μέρος της ημέρας τους βρίσκονται κάπου αλλού, στο σχολείο, στην εργασία, στα φροντιστήρια,  στους δρόμους. Σε πολλές περιπτώσεις το σπίτι καταντά ξενοδοχείο, χώρος στάθμευσης, κατάλυμα και όχι το ελληνικό ζεστό σπίτι, το γεμάτο παραδόσεις.

Η έγχρωμη ταινία δεν έχει λάμψη, είναι μουντή και μοιάζει με ντοκιμαντέρ της οικογενειακής μιζέριας νέου τύπου.   Βλέπουμε ένα αγόρι ή ένα κορίτσι που ανοίγει την πόρτα του σπιτιού του με το κλειδί του, βρίσκει το φαγητό μέσα στο φούρνο μικροκυμάτων, κάθεται μόνο του να φάει , όπως ένας εργένης, ακούει τη φωνή της μητέρας ή του πατέρα από την άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής,  γεμάτη άγχος τις περισσότερες φορές, παίρνει οδηγίες για το υπόλοιπο της ημέρας και ύστερα κάθεται να φάει μόνο του με συντροφιά την τηλεόραση.

Τρώει και μετά πηγαίνει να απομονωθεί στο εργονομικό κελί, της άνετης φυλακής του. Μέσα στο μοντέρνα επιπλωμένο δωμάτιό του, που είναι τέλειο δημιούργημα πολλών ειδικών αρχιτεκτόνων και διακοσμητών.

Έχει όμορφα ζεστά χρώματα, είναι εξοπλισμένο με τον πιο σύγχρονο υπολογιστή, με  της τελευταίας γενιάς ηλεκτρονικά παιχνίδια, ένα τεράστιο γραφείο με πολλά βιβλία και κυρίως βοηθήματα για την μελέτη του και ένα τεράστιο ρολόι που μετράει τα λεπτά, τις ώρες, τη ζωή του. Το δωμάτιο παρ’ όλα τα φωτεινά, ζεστά χρώματα και τις ωραίες κουρτίνες, είναι ψυχρό, ξένο προς τις επιθυμίες του παιδιού.

Όταν το βράδυ γυρίζουν οι γονείς του κουρασμένοι από τη δουλειά τους, δε θέλουν να συζητήσουν μαζί του, να μάθουν για τα τυχόν προβλήματά του, να παίξουν μαζί του, να το ακούσουν να φωνάζει, να τραγουδάει και ή το βάζουν για ύπνο ή του ανοίγουν την τηλεόραση ή παίρνει στα χέρια του το τηλεχειριστήριο του ηλεκτρονικού παιχνιδιού.  Άλλωστε η έλλειψη διαλόγου μέσα στο σπίτι, είναι η βασική αιτία που το παιδί «δραπετεύει» σε τεχνητούς κόσμους. Σήμερα το παιδί καλείται να συμβιβαστεί με την παθητικότητα του σπιτιού, με τα αναρίθμητα «μη» και «δεν πρέπει».

Γονείς ψυχικά επιβαρημένοι με άγχος, ανασφάλεια, προβλήματα επικοινωνίας, δεν μπορούν να παίξουν με τα παιδιά τους, δεν μπορούν να συζητήσουν με τα παιδιά τους. Το διαρκές κυνηγητό, η πάλη με το χρόνο, τους γεμίζει άγχος. Το άγχος που τους οδηγεί στην πραγματική απομάκρυνσή τους από το παιδί. Και όταν την Κυριακή αποφασίζει όλη η οικογένεια να συναντηθεί, βγαίνει έξω για φαγητό, με το πρόσχημα ότι θα πρέπει να ξεκουραστούν οι γονείς και ειδικά η εργαζόμενη μαμά. Τρώνε έξω  λοιπόν το έτοιμο φαγητό της ταβέρνας, χωρίς να συζητούν και πάλι, χωρίς να επικοινωνούν, αφού ο θόρυβος είναι πολύς ή υπάρχει και η απαραίτητη πια φιλική οικογένεια που συμπληρώνει την εικόνα της εξόδου και που αποτρέπει με την παρουσία της την κάθε επικοινωνία των μελών της οικογένειας.

Αυτές είναι οι δύο ταινίες βασισμένες πάνω στο ίδιο θέμα, την οικογένεια. Η μία μας προκαλεί αισθήματα γαλήνης και ευχαρίστησης και η άλλη παρ’ όλο που είναι υπερπαραγωγή, μας προκαλεί απογοήτευση, στεναχώρια, τρόμο. Σε ποια ταινία είμαστε αλήθεια πρωταγωνιστές; Μήπως είμαστε πρωταγωνιστές τελικά σε λάθος ταινία;

Μήπως η σημερινή εργαζόμενη οικογένεια στην οποία είμαστε μέτοχοι όλοι μας, μοιάζει να είναι μια επιχείρηση, με βαθιά οικονομική εξάρτηση και εκμετάλλευση ανάμεσα στα μέλη της; Απαισιόδοξες και λίγο κυνικές οι ερωτήσεις, θα πείτε. Ελάτε όμως, που στη λίστα κουρασμένων γονιών, αλλά και κουρασμένων παιδιών μπαίνουν όλο και περισσότεροι, που εξομολογούνται ότι δεν μπορούν να συμβιβάσουν τα ασυμβίβαστα.

Θέλουμε δε θέλουμε, όλοι έχουμε γίνει ωτακουστές φράσεων κλειδιών από γονείς και από παιδιά, που όλες παραπέμπουν σε κάποιον λογαριασμό. «Αν δεν ήμουν υποχρεωμένος να σε ταΐζω και να σε σπουδάζω, θα μπορούσα να ζήσω διαφορετικά». «Όταν θα κερδίζεις τη ζωή μόνη σου, θα’ χεις και το δικαίωμα να εκφράζεις τη γνώμη σου», «αχάριστε, μετά τόσες θυσίες, τολμάς και μιλάς;». Τα επιχειρήματα τις άλλης πλευράς εξίσου ισχυρά και νόμιμα. «Δε ζήτησα να γεννηθώ, δε ζήτησα θυσίες». «Τι σόι αγάπη είναι αυτή, που μεταφράζεται σε οικονομική σχέση;» Τα επιχειρήματα αλληλοπυροβολούνται.

Παρ’ όλο που οι γονείς λένε ότι δεν περιμένουν τίποτα από τα παιδιά τους, η αλήθεια είναι ότι περιμένουν πάρα πολλά. Η επιθυμία για ανώτερες σπουδές προέρχεται κυρίως από τους γονείς, που επενδύουν οικονομικά και συναισθηματικά στην κοινωνική τους άνοδο μέσα από το παιδί τους. Γονείς που κάνουν επένδυση σε μια επιχείρηση, που θέλει τα ποσοστά της και μάλιστα με τόκους.

Όσο για το παιδί; Το παιδί με τη σειρά του με διάφορες προσπάθειες, τις περισσότερες φορές επιτυχείς, αγωνίζεται να ικανοποιήσει τις παράλογες απαιτήσεις που έχουν απ’ αυτό οι γονείς του. Όμως η καθημερινή αυτή ώθηση των φιλόδοξων γονέων, δεν αφήνει στο παιδί χρόνο για ανάπαυση και για λίγο παιχνίδι. Αντίθετα, όλη την ημέρα παρακολουθεί μαθήματα και σειρά εξωσχολικών δραστηριοτήτων, που οι περισσότερες είναι  άσκοπες. Το παιδί κοιμάται ελάχιστα, δεν παίζει καθόλου, αλλά είναι πρώτο στα μαθήματα, πρώτο στο πιάνο ή το σκάκι, πρώτο στο ποδόσφαιρο ή την κολύμβηση, πρώτο σε όλα ή τουλάχιστον προσπαθεί να είναι.

Στο παιδί αυτό κάθε επιτυχία των συμμαθητών του, διεγείρει στη ψυχή του φόβο και φθόνο. Μικρή δε τυχαία αποτυχία, το οδηγεί σε απογοήτευση  και σε εκδηλώσεις αντικοινωνικές. Και οι μέχρι τότε έπαινοι από τους γονείς μετατρέπονται σε επίπληξη και προσβολή και ακούγεται η εξής υπενθύμιση στο παιδί, «δουλεύουμε 24 ώρες, ασταμάτητα, για να μη σου λείψει τίποτε και εσύ δεν μας έφερες  τουλάχιστον καλούς βαθμούς» .

Οι γονείς, θαμπωμένοι από την υπέρ- καταναλωτική κοινωνία, είναι αυτοί που οδηγούν το παιδί τους να ενδιαφέρεται μόνο για τα τρία Κ, καριέρα – κέρδος- κατανάλωση, και το κάνουν να νομίζει ότι επιτυχία και ευτυχία είναι μόνο αυτά και του εμπνέουν ταυτόχρονα το φόβο για τη μοναξιά της αποτυχίας.

Το παιδί αργότερα, ανακαλύπτοντας το αδύνατο σημείο τους, χρησιμοποιεί το άλλοθι των σπουδών ως συμπληρωματικό επιχείρημα της οικονομικής εξάρτησης και του βολέματός του… και τείνει να μη θέλει να ενηλικιωθεί και να παραμένει μωρό διαρκείας, να  καθυστερήσει δηλαδή σοβαρά την πραγματική, αυτάρκη και οικονομικά ανεξάρτητη είσοδό του στη ζωή.

Το παιδί αυτό που αρνείται να ενηλικιωθεί, προέρχεται κυρίως από οικογένεια υπερπροστατευτική, χαρακτηριστικό που μας θυμίζει την εργαζόμενη οικογένεια. Δύσκολα μπορεί να απομακρυνθεί  από τον κλοιό του γονικού εγκλωβισμού. Η διάβρωση της ζωής του αρχίζει πολύ νωρίς.

Οι ίδιοι οι γονείς με το πρόσχημα της προστασίας από τους κινδύνους, το υπερπροστατεύουν, το υποκαθιστούν, το ιδιοποιούνται. Του αφαιρούν το καλύτερο κομμάτι του εαυτού του, ανακόπτοντας τις αυθόρμητες εκδηλώσεις του και εμποδίζοντάς το να σκεφτεί. Σκέφτονται αυτοί γι’ αυτό. Αποφασίζουν αυτοί γι’ αυτό. Χτίζουν το μέλλον του, χωρίς αυτό. Και το  παιδί  ασφυκτιά και  πνίγεται…

Πολλές φορές το παιδί απέναντι σ’ αυτή την πραγματικότητα δοκιμάζει και πετυχαίνει να εκμεταλλευτεί τον εργαζόμενο γονέα που «θυσιάζεται» γι’ αυτό. Μπορεί ο μπαμπάς ή η μαμά να μην το αφήνει να ντύνεται μόνο του, ή να φάει μόνο του, αλλά θα ικανοποιήσει σίγουρα την μανία για κτήση. Και ύστερα από την πρώτη του νίκη, το παιδί επιζητά και τη δεύτερη. Και όσο πιο πολλά παραχωρεί ο γονέας, τόσο περισσότερα ζητά το παιδί. Άλλοτε με την τρυφεράδα, άλλοτε με τα κλάματα, μερικές φορές με τα παρακάλια, το παιδί ζητά. Ο γονέας αισθάνεται τύψεις, γιατί το αφήνει μόνο του για να μπορέσει αυτός να εργαστεί και υποχωρεί. Υποχωρεί και δεν βάζει σχεδόν ποτέ τέλος στις απαιτήσεις του μικρού. Συχνά στα σχολεία μας, συναντούμε γονείς που ομολογούν μπροστά στο δάσκαλο, ότι «χάλασαν το παιδί τους».

Μπορεί σήμερα, η εργαζόμενη μητέρα να αύξησε το οικογενειακό εισόδημα, αλλά η εργασία της μακριά από το σπίτι άλλαξε και τις διατροφικές συνήθειες της οικογένειας. Το παιδί δέχθηκε τις μεγαλύτερες αλλαγές. Το γρήγορο έτοιμο τις περισσότερες φορές φαγητό, λόγω επάρκειας χρημάτων, αλλά και έλλειψης χρόνου, έγινε η κύρια διατροφική του συνήθεια. Χαρακτηριστικό, αυτό που παρατηρείται την ώρα του μεσημεριανού στο Ολοήμερο Σχολείο. Τα τάπερ περιέχουν όχι φαγητό που ετοίμασε η μαμά αποβραδίς, αλλά δυστυχώς έτοιμο, πρόχειρο φαγητό. Το αποτέλεσμα είναι παχύσαρκα παιδιά. Παιδιά που έχουν ασθένειες ενηλίκων. Παιδιά μαλθακά, αδρανή, μειονεκτικά.  Όχι σπάνια, εργαζόμενες μητέρες, επιστρέφουν στο σπίτι φορτωμένες  γλυκά, για να εξευμενίσουν τα παιδιά τους και την ατέλειωτη  μοναξιά τους. Η πάχυνση των παιδιών αυτών, είναι η κυριότερη  μέθοδος οικιακής αγωγής τους.

Η ελληνική εργαζόμενη οικογένεια υιοθέτησε αναγκαστικά όλες τις παραπάνω συνήθειες, που οι περισσότερες είναι εισαγόμενες. Όμως στο βάθος της ψυχής της πιστεύει ότι είναι λανθασμένες και ξένες προς αυτήν. Δεν μπορεί όμως να τις αποφύγει λόγω των νέων συνθηκών και απεναντίας τις υιοθετεί ακόμη πιο πολύ.

Υπάρχει όμως σημείο επιστροφής; Σημείο συνάντησης της ασπρόμαυρης ταινίας με την υπερπαραγωγή της έγχρωμης;

Η οικογένεια, το σπίτι,  για τα ελληνόπουλα, θα πρέπει να αποτελούν την αρχή κάθε προσπάθειας. Στην ελληνική οικογένεια της εποχής μας, μπορούν να αναδειχτούν τα ουσιώδη στοιχεία που συνέθεταν τη ζωή της, όπως είναι η ανιδιοτέλεια και η αγάπη ανάμεσα στα μέλη της. Έτσι τα παιδιά μας θα μπορούν μέσα σ’ αυτή την οικογένεια να αισθανθούν, στενά δεμένα με την πανάρχαια αυτή γη και θα δουν καθαρότερα τη σημερινή πραγματικότητα. Θα αναπτυχθούν μέσα τους ευκολότερα η υπερηφάνεια, ο αυτοσεβασμός και η αξιοπρέπεια.  H oικογένεια είναι το φως μέσα στο οποίο γεννιέται ο Έλληνας.

Για το μέλλον του τόπου αυτού δεν έχουμε την πολυτέλεια των διασπαρμένων οικογενειών. Γονείς που εργάζονται, παιδιά κουρασμένα από τις υποχρεώσεις τους, αλλά  που όμως το ζεστό βραδινό φαγητό στο τραπέζι, η κουβεντούλα γύρω απ’ αυτό, τα αστεία, το μητρικό και πατρικό χάδι, το αυθόρμητο φιλί από το παιδί, ας μη λείψουν.

Ας αφήσουμε τα μοντέλα σύγχρονης συμβίωσης μακριά μας, για άλλους λαούς και ας προσφέρουμε στα παιδιά μας το απαιτούμενο για αυτά οξυγόνο. Και να θυμόμαστε πάντα ότι ευτυχισμένα παιδικά χρόνια, διαρκούν μια ολόκληρη ζωή.

Τα πάντα για το παιδί

Μαθαίνω το παιδί μου να ΑΓΑΠΑ…

Αγαπώ το παιδί μου και του το εκφράζω!!!

Αρχικά το πρώτο συναίσθημα που προσφέρεται στο παιδί (από τις πρώτες μέρες της ζωής του), είναι η αγάπη που εκδηλώνεται από τη μητέρα και τον πατέρα. Αυτή η αγάπη (παράλληλα με τη ζεστή αγκαλιά, τη φροντίδα και την έγνοια), θα αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα στο σχηματισμό της προσωπικότητας του παιδιού.

Αυτή η αγάπη θα πρέπει, εκτός από το να εκδηλώνεται και να βιώνεται έμπρακτα, να εκφράζεται με λόγια (π.χ. Παιδί μου, Σ’ αγαπώ πολύ!). Αυτό θα ενισχύει την ευτυχία του και θα νιώθει ωραία να προσφέρει κι αυτό την αγάπη του.

Αγαπώ το/τη σύζυγο μου!!!

Η εκδήλωση της αγάπης μας στο/στη σύντροφο – σύζυγο- άντρα/γυναίκα – πατέρα/ μητέρα των παιδιών μας μπροστά στο παιδί μας ενισχύει το ίδιο με ηρεμία, σιγουριά και ευτυχία. Αυτό το περιβάλλον ηρεμίας και ευτυχίας θα θέλει και το ίδιο μεγαλώνοντας να έχει. Σκεφτείτε την απόσταση που δημιουργείται μεταξύ του παιδιού και της αγάπης όταν οι γονείς του τσακώνονται ή ο ένας δεν αντέχει ή βρίζει τον άλλον.

Αγαπώ τους συγγενείς μου!!!

Πόσες φορές έχουμε ακούσει από φιλικά ζευγάρια ή από γνωστούς τσακωμούς που έχουν να κάνουν με πεθερικά, ζήλιες μεταξύ αδερφών, περιουσιακά στοιχεία; Συγγενείς που χρόνια έχουν να μιλήσουν για μία παρεξήγηση; Συγγενείς που συναντώνται στο δρόμο και γυρνούν τα πρόσωπά τους για να μη μιλήσουν; Παιδιά συγγενών που συνεχίζουν τη στάση των γονιών τους χωρίς να γνωρίζουν καν το λόγο;

Όλες αυτές καταλαβαίνουμε πως δεν είναι συμπεριφορές που προωθούν την αγάπη, πόσο μάλλον σε παιδιά που λειτουργούν με πρότυπα μίμησης. Γι’ αυτό σε τέτοιες περιπτώσεις καλό θα ήταν να δρούμε όλοι με γνώμονα την αγάπη και αν αυτό δεν είναι εφικτό, τουλάχιστον μην κάνουμε μετόχους τα παιδιά.

Αγαπώ τους φίλους μου!!!

Οι φίλοι μας είναι οι άνθρωποι που θα μας βοηθήσουν στις δύσκολες στιγμές και που θα χαρούν με τη δική μας χαρά. Που θα τους προσφέρουμε απλόχερα την αγάπη μας και θα μας προσφέρουμε απλόχερα τη δική τους. Που θα τους προσφέρουμε απλόχερα την αγάπη μας χωρίς να ζητήσουμε αντάλλαγμα τη δική τους.

Που θα τους εμπιστευτούμε τα μυστικά μας, τις ανησυχίες μας, τις ευτυχισμένες στιγμές μας. Που η λέξη ζήλια δεν θα υπάρχει στις σκέψεις μας. Αυτή η αγάπη μεταξύ εμάς και των φίλων μας θα είναι το πρότυπο αγάπης για το παιδί μας και τις δικές τους φιλίες.

Αγαπώ τους συνανθρώπους μου!!!

Καθημερινά βλέπουμε στην τηλεόραση ανθρώπους άστεγους, φτωχούς, ανήμπορους ή οικονομικά ευκατάστατους με πολυτελή αυτοκίνητα και δημοσιότητα, ανθρώπους που υποφέρουν από ασθένειες ή τραυματισμούς, άτομα με ειδικές ανάγκες, ανθρώπους από άλλες χώρες με διαφορετικά χρώματα και έθιμα. Για όλους αυτούς και για πολλούς άλλους η στάση μας είναι αυτή που θα ενεργοποιήσει τη συμπεριφορά του παιδιού μας.

Η συμπόνια και η φιλανθρωπία για αυτούς που το έχουν ανάγκη θα πρέπει να προωθείται μέσα από την οικογένεια. Η κοροϊδία θα πρέπει να μείνει στο περιθώριο και η συζήτηση για τους συνανθρώπους μας στο επίκεντρο. Τo καλό παράδειγμα ότι ενδιαφερόμαστε, αγαπάμε και δεν αγνοούμε τους συνανθρώπους μας θα το αποτελέσουμε εμείς οι γονείς για τα παιδιά μας.

Αγαπώ τα ζώα!!!

Οι επισκέψεις μας σε ζωολογικούς κήπους ή σε μαγαζιά που πουλούν ζωάκια και η ενασχόλησή μας με θέματα που τα αφορούν μπορούν να ωθήσουν ένα παιδί στη φροντίδα και αγάπη των ζώων. Ακόμα κι αν εμείς δεν επιθυμούμε κάποιο ζώο να μεγαλώνει στο σπίτι ή στο διαμέρισμά μας, αυτό δε σημαίνει ότι δε μπορούμε να μάθουμε στο παιδί μας να αγαπά και να προσέχει τα ζώα. Άλλωστε μελετώντας παραμύθια και βιβλία που έχουν ζωάκια και αυτό μπορεί να ωθήσει την καλή στάση ενός παιδιού απέναντί τους.

Αγαπώ το περιβάλλον!!!

Δεν πετώ σκουπίδια στους δρόμους ή στις ακτές, κάνω ανακύκλωση, δε σπαταλάω το νερό και το ρεύμα, δεν καταστρέφω τα φυτά, προσέχω στους χώρους που είναι σε δάση, είναι κάποιες από τις οδηγίες που ακούμε κι εμείς και τα παιδιά μας τόσο από το σχολείο όσο και από τα μέσα επικοινωνίας (τηλεόραση, ραδιόφωνο, ίντερνετ).

Το πόσο εμείς αγαπάμε το περιβάλλον, πόσο έχουμε συνειδητοποιήσει τη σοβαρότητα των παραπάνω και επιδιώκουμε να αλλάξουμε τη στάση μας σε κάποια θέματα, είναι πολύ βασικό στοιχείο για να μπορέσουμε να τα μεταλαμπαδεύσουμε στα παιδιά μας.

Γραφή – μια πολύπλοκη δεξιότητα

Γραφή

Η γραφή παρά το τι συνήθως πιστεύουμε, είναι μια αρκετά πολύπλοκη δεξιότητα. Στις μέρες μας, λόγω των απαιτητικών ακαδημαϊκών αναγκών από μικρή ηλικία αλλά και λόγω τις βιασύνης μας να ξεκινήσει το παιδί να γράφει, παραβλέπουμε πόσο σημαντικό ρόλο παίζουν βασικές πρώιμες ικανότητες. Ο γραφοκινητικός συντονισμός προϋποθέτει την κατάλληλη ανάπτυξη αισθητικοκινητικών, αντιληπτικών και γνωστικών δεξιοτήτων.

Φυσιολογική ανάπτυξη και εξέλιξη γραφοκινητικού συντονισμού

Τα περισσότερα παιδιά ξεκινούν να μουτζουρώνουν στο χαρτί αμέσως μόλις μπορέσουν να κρατήσουν ένα εργαλείο γραφής και συνήθως καταλήγουν να χρωματίζουν πάνω σε οποιαδήποτε επιφάνεια!

Στάδια	Ηλικία
Μουτζουρώνει στο χαρτί	10-12 μηνών
Ξεκινά να κάνει οριζόντια, κάθετα και κυκλικά σημάδια στο χαρτί	2 ετών
Αντιγράφει οριζόντιες και κάθετες γραμμές και κύκλο	3 ετών
Αντιγράφει σταυρό, δεξιά και αριστερή γραμμή, τετράγωνο, κάποια γράμματα και κάποιους αριθμούς	4-5 ετών
Αντιγράφει τρίγωνο, το όνομά του και τα περισσότερα κεφαλαία και μικρά γράμματα	5-6 ετών

Οι βασικές προϋποθέσεις της γραφής

• Ισορροπία κορμού και αυχένα – η ικανότητα του παιδιού να μπορεί να καθίσει μόνο του και να χρησιμοποιεί ελεύθερα τα χέρια του για να κρατήσει τα όργανα γραφής χωρίς να χρειάζεται υποστήριξη ο κορμός ή το κεφάλι του
• Σταθερότητα ώμου – σταθεροποίηση του ώμου ώστε να μπορεί να υποστηρίξει τον πήχη, τον καρπό και το χέρι όταν θα κρατάει το μολύβι
• Έλεγχος του πήχη – ικανότητα μετακίνησης του πήχη από θέση πρηνισμού σε ουδέτερη θέση και θέση υπτιασμού, με ομαλό τρόπο και κατάλληλο έλεγχο της κίνησης
• Σταθερότητα καρπού – ώστε να μπορεί να σταθεροποιήσει την παλάμη και τα δάχτυλα
• Δεξιότητες λεπτής κινητικότητας και αμφίπλευρος συντονισμός – η ικανότητα να χρησιμοποιούμε ταυτόχρονα  και τις δυο πλευρές του σώματος μας και να χειριζόμαστε μικρά αντικείμενα όπως χάντρες, κουμπιά, κορδόνια, γόμες, συνδετήρες και μολύβια
• Οπτικοκινητικός συντονισμός – έτσι ώστε χέρια και μάτια να μπορούν να λειτουργούν ταυτόχρονα (αντιγραφή από τον πίνακα)
• Οπτική αντίληψη – η ικανότητα ερμηνείας των οπτικών πληροφοριών. Η οπτική διάκριση διαφορών (π.χ 3 και ε), η οπτική μνήμη γραμμάτων, αριθμών και λέξεων.

Ανάπτυξη λειτουργικής λαβής μολυβιού

Τα περισσότερα παιδιά όταν ξεκινούν να χρωματίζουν, κρατούν το μαρκαδόρο με ολόκληρο το χέρι (παλαμιαία λαβή) και χρησιμοποιούν τον ώμο για να κινήσουν το χέρι. Αργότερα, αρχίζουν και χρησιμοποιούν πιο ώριμες λαβές, όπως στήριξη μολυβιού με τον αντίχειρα, το δείκτη και το μέσο και στο τελικό στάδιο, το μολύβι κρατιέται με τις άκρες του αντίχειρα και του δείκτη και ακουμπάει στην πλευρά του μέσου δακτύλου, ενώ ο αντίχειρας και ο δείκτης σχηματίζουν κύκλο (ώριμη τριποδική λαβή).

Όταν ένα παιδί αναγκαστεί να κρατήσει το μολύβι με 3 δάχτυλα πριν αναπτυχθούν σωστά η κινητικότητα του ώμου, του πήχη, του καρπού και των δαχτύλων, αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα μια αδέξια λαβή. Είναι πολύ σημαντικό να προσπαθήσουμε να τροποποιήσουμε ή να φτιάξουμε μια ‘’ανώριμη’’ λαβή μολυβιού δεδομένου ότι πολλοί μαθητές έχουν αναπτύξει “κακές συνήθειες’’ ακόμα και πριν από την είσοδο τους στο νηπιαγωγείο. Μια “λάθος” λαβή του μολυβιού επηρεάζει την ικανότητα “νοικοκυρεμένου” γραψίματος και φυσικά την ταχύτητα γραφής.

Δραστηριότητες προώθησης γραφοκινητικού συντονισμού

• Παιχνίδια με πλαστελίνη, με άμμο, με πηλό, με αλεύρι, με αφρό
• Χρωμάτισμα με δαχτυλομπογιές, κιμωλίες διαφόρων μεγεθών και πινέλα σε κάθετο επίπεδο π.χ. σε πίνακα ή σε τοίχους
• Μεταφορά μπάλας μικρού μεγέθους πάνω σε κουτάλι χωρίς να πέφτει
• Παιχνίδια με μπάλες διάφορων μεγεθών με τα χέρια ή με ρακέτες ή ρόπαλο!
• Κόψιμο με ψαλίδι διάφορων υλικών (καλαμάκια, χοντρού χαρτιού από συσκευασίες του σπιτιού, παλιών υφασμάτων)
• Παιχνίδια στόχων (με μπάλες, βελάκια, μπόουλινγκ)
• Παιχνίδια διπλώματος χαρτιού (οριγκάμι)
• Κατασκευές παζλ
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  
  

  Σχολική Ετοιμότητα

  Με τον όρο σχολική ετοιμότητα εννοούμε την ωρίμανση του παιδιού, δηλαδή την κατάσταση στην οποία το παιδί έχει τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες για να μπορέσει να αποκτήσει μια νέα γνώση ή δεξιότητα. Η ομαλή μετάβαση και ένταξη του παιδιού στην Α΄ Δημοτικού.

  
  

  

  
  Έχει δύο πτυχές: τη γνωστική ( την ικανότητα να μαθαίνει το παιδί συγκεκριμένες δεξιότητες και γνώσεις) και την κοινωνική (την ικανότητα να λειτουργήσει κοινωνικά στο σχολείο και να συμμετάσχει σε κοινές δραστηριότητες με τους άλλους).
  Αυτές οι δύο πλευρές της σχολικής ετοιμότητας δεν είναι πάντα ανεπτυγμένες σε πλήρη αρμονία. Για παράδειγμα ένα παιδί μπορεί να είναι έτοιμο γνωστικά ή γλωσσικά, αλλά μπορεί να είναι ανώριμο κοινωνικά ή το αντίστροφο.
  Οπότε η σχολική ετοιμότητα είναι ένα σύνολο ικανοτήτων που μπορεί να χαρακτηριστεί ως : σχεδόν κάτω του μέσου όρου, κατά μέσο όρο, και άνω του μέσου όρου σε σχέση με την πλειονότητα των παιδιών που βρίσκονται στην ίδια ηλικία.
  Στην πραγματικότητα δεν υπάρχουν κριτήρια επιλογής ή καθολικές δοκιμές ή ακόμα και από κοινού συμφωνημένα πρότυπα συμπεριφορών που μας επιτρέπουν να προσδιορίσουμε τη σχολική ετοιμότητα σε ένα συγκεκριμένο παιδί.
  

  Ποιος είναι έτοιμος για ποιον και πότε;

  Είναι φυσιολογικό για τα παιδιά να μάθουν τις διαφορετικές δεξιότητες με διαφορετικούς ρυθμούς. Θα ήταν άτοπο να κρίνουμε τη σχολική ετοιμότητα με βάση ένα τυποποιημένο σύνολο δεξιοτήτων και ικανοτήτων. Παρόλο που το σχολείο είναι λογικό να αναμένει ότι τα παιδιά που εισέρχονται από το νηπιαγωγείο είναι ενεργοί και πρόθυμοι μαθητές, δεν είναι λογικό να αναμένεται ότι όλα τα εξάχρονα έχουν το ίδιο επίπεδο προετοιμασίας για την έγκαιρη ανάγνωση, τα μαθηματικά ή τις κοινωνικές δεξιότητες.
  Η υποχρέωση του σχολείου είναι να διδάξει τα παιδιά στο επίπεδο το οποίο βρίσκονται και να ανταποκριθεί στις ανάγκες του κάθε παιδιού. Η υποχρέωση του παιδιού είναι να ανταποκριθεί στις προσδοκίες του σχολείου κατά την είσοδο του.
  

  Σχολική ετοιμότητα θα έπρεπε να σημαίνει την ανάγκη οι εκπαιδευτικοί να είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις ανάγκες του κάθε παιδιού και το κάθε παιδί με τη σειρά του να αντεπεξέρχεται στο σχολικό περιβάλλον.

  Βέβαια τα μικρά παιδιά έχουν μεγάλη ανάγκη και απαιτούν υποστήριξη για να είναι προετοιμασμένα για τα υψηλά πρότυπα της μάθησης που θα αντιμετωπίσουν στο δημοτικό σχολείο.
  

  Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των παιδιών που είναι έτοιμα για το σχολείο;

  Έρευνες έχουν δείξει ότι πολλές πτυχές της ζωής των παιδιών επηρεάζουν την προετοιμασία τους για την τυπική σχολική εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της πνευματικής, κοινωνικής, συναισθηματικής και κινητικής τους ανάπτυξης. Για να αποφασισθεί εάν ένα παιδί είναι «έτοιμο για το σχολείο», όλοι αυτοί οι παράγοντες πρέπει να ληφθούν υπόψη.
  Παρακάτω αναφέρονται μερικές από τις βασικές δεξιότητες που θα πρέπει ένα παιδί να έχει αναπτύξει κατά την είσοδο του στο δημοτικό σχολείο.
  

  • Να είναι σε θέση να ακολουθήσει δομημένες καθημερινές δραστηριότητες
  • Να είναι σε θέση να αυτοεξυπηρετείται (ντύσιμο, τουαλέτα)
  • Να είναι ικανό να προσέχει αυτά που λέει κάποιος άλλος (διατήρηση προσοχής)
  • Να είναι σε θέση να συνεργαστεί με τα άλλα παιδιά
  • Να είναι σε θέση να ακολουθεί απλούς κανόνες
  • Να έχει αναπτύξει βασικές γνωστικές δεξιότητες (χρώματα, σχήματα)
  • Να είναι σε θέση να γράψει ή να αντιγράψει το όνομά του
  • Να είναι σε θέση να συνδέει ήχους με συλλαβές και γράμματα (φωνολογικές δεξιότητες)
  • Να κινείται με σιγουριά και με αυξανόμενο έλεγχο και συντονισμό

  Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς για να βοηθήσουν στην σχολική προετοιμασία του παιδιού τους;

  Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους να αναπτύξουν τις δεξιότητες που πρέπει για να είναι καλύτερα προετοιμασμένα για το σχολείο. Η παρακάτω λίστα είναι μια συλλογή από δραστηριότητες που οι γονείς μπορούν να κάνουν με τα παιδιά τους:
  

  • Διαβάστε βιβλία μαζί με το παιδί σας.
  • Αφιερώστε του χρόνο παίζοντας και συζητώντας μαζί του
  • Δημιουργείστε ρουτίνες που το παιδί σας πρέπει να ακολουθήσει (όπως είναι οι χρόνοι των γευμάτων, του ύπνου κ.α)
  • Προωθήστε την πνευματική ανάπτυξη του παιδιού σας δείχνοντας και ενθαρρύνοντας το να σκεφτεί για τον κόσμο γύρω του
  • Υιοθετήστε παιχνίδια που βοηθούν στη ανάπτυξη γνωστικών δεξιοτήτων
  • Διασφαλίστε ευκαιρίες για να αναπτυχθούν οι κοινωνικές δεξιότητες του παιδιού σας (ένταξη σε παιδικό σταθμό, βόλτες σε παιδότοπο, πάρκο κ.α.)
  • Ενθαρρύνετε συμπεριφορές που δείχνουν σεβασμό, ευγένεια, κατανόηση
  • Ενθαρρύνετε τα παιδιά να αναλάβουν ευθύνες για την οικοδόμηση της ανεξαρτησίας μέσα από απλές δουλειές όπως το μάζεμα των παιχνιδιών και των ρούχων τους.

   

  
  

  Πήγες:
  -Katherine Crissman Kolb, & Jennifer L. Halko Indiana University of Pennsylvania
  -Mary Ann Rafoth, PhD, NCSP, Erin L. Buchenauer
  -Golant, S., & Golant, M. (1999). Kindergarten: It isn’t what it used to be
  -National Association for the Education of Young Children- www.naeyc.org